Protozuch był niewielkim zwierzęciem – osiągał długość około 1 m. Miał średnich rozmiarów opancerzony tułów. Płytki kostne umieszczone były w kilku rzędach, zaś ogon był całkowicie opancerzony. Głowa protozucha była krótka i miała średniej wielkości okno nadoczodołowe. Oczodoły duże i umieszczone po bokach głowy. Nos spiczasty. Podniebienie znajdowało się stosunkowo blisko przodu szczęk. Zęby lekko stożkowate, osadzone – jak u wszystkich archozaurów – w zębodołach[1]. Czaszki wszystkich trzech gatunków rodzaju Protosuchus były do siebie podobne[2][3]Kość krucza wydłużona i porowata. Nadgarstek zredukowany do zaledwie dwóch długich kości. Kończyny były podobne do tych u współczesnych krokodyli, lecz dłuższe i ustawione w pozycji bardziej pionowej. Piąty palec stopy szczątkowy[1].
Klasyfikacja
Dla nowo nazwanego rodzaju ProtosuchusBarnum Brown utworzył nową rodzinę Protosuchidae[4]. W 1945 Alfred Romer użył określenia Notochampsidae dla rodziny obejmującej rodzaje Protosuchus, Notochampsa, Erythrochampsa i Pedeticosaurus. Wybór nazwy Notochampsidae na określenie tej rodziny okazał się jednak niefortunny, odkąd pokrewieństwo Notochampsa zaczęło być kwestionowane (sugerowano, że może należeć do grupy Pseudosuchia). Notochampsa prawdopodobnie jednak była przedstawicielem Protosuchia i niewątpliwie był nim również protozuch, więc preferowaną nazwą dla rodziny wczesnojurajskich krokodyli – obejmującej rodzaje Protosuchus, Erythrochampsa i Notochampsa – jest Protosuchidae[5]. W niektórych klasyfikacjach do Protosuchidae włączane są również Dianosuchus, Stegomosuchus, Tagarosuchus i Hemiprotosuchus[6].
Historia odkryć
Pierwsze skamieniałości protozucha zostały odkryte przez Browna w 1931 roku w odległości około 18 km na północny wschód od miasta Cameron w Arizonie[1][5]. Pochodziły one z pogranicza warstw triasowych i jurajskich formacji Moenave – Brown skłaniał się ku hipotezie, że są one z triasu[1], jednak późniejsze badania wykazały, że pochodzą z wczesnej jury, najprawdopodobniej z hettangu[7]. Na podstawie niemal kompletnego szkieletu Brown opisał w 1933 roku odkryte przez siebie zwierzę pod nazwą Archaeosuchus richardsoni[1]. Nazwa rodzajowa oznaczała „pradawny krokodyl”, zaś epitet gatunkowy honorował Huberta Richardsona, przyjaciela Browna, który pomógł mu w organizacji wykopalisk w Cameron[5]. Brown nie zauważył jednak, że nazwa Archaeosuchus nadana została już rodzajowi teriodonta opisanego w 1905 roku przez Roberta Brooma, dlatego też rok później przemianował Archaeosuchus richardsoni na Protosuchus richardsoni[4]. Później opisano również dwa inne gatunki – P. haughtoni z osadów w Republice Południowej Afryki[8] oraz P. micmac z Nowej Szkocji[3].
↑ abcEdwin Harris Colbert, Charles Craig Mook. The ancestral crocodilian Protosuchus. „Bulletin of the American Museum of Natural History”. 97, s. 147–182, 1951. (ang.).
↑Lawrence H. Tanner, Spencer G. Lucas. The Moenave Formation: Sedimentologic and stratigraphic context of the Triassic–Jurassic boundary in the Four Corners area, southwestern U.S.A.. „Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology”. 244 (1–4), s. 111–125, 2007. DOI: 10.1016/j.palaeo.2005.06.039. (ang.).
↑A. B. Busbey III, C. E. Gow. A new protosuchian crocodile from the Upper Elliot Formation of South Africa. „Palaeontologia Africana”. 25, s. 127–149, 1984. (ang.).