Apirilaren 1
Apirilaren 1 a gregoriotar egutegiaren urteko laurogeita hamaikagarren eguna da, 92garrena bisurteetan . 274 egun falta dira urtea amaitzeko.
Gertaerak
Gerra Zibila amaitu zenaren agiria.
Egutegia
Aurreko eta hurrengo urteetan
Izendegia
Seaska egutegia:
Hugo/Hugone eta Leize.
Daturen bat falta bada, urtearen lotura jarraitu han sartzeko.
Gertaerak
Euskal Herria
Mundua
Arte eta kultura
Euskal Herria
Mundua
1913 – Bizitza laburra (gaztelaniaz : La vida breve ), Manuel de Fallaren musika eta Carlos Fernández Shawren libretoa duen opera estreinatu zen Nizako Udal Kasinoan.
1923 – Safety Last! ("Azkena Segurtasuna!" edota "Euli-Gizona") film mutua estreinatu zen, Harold Lloyd estatubatuar aktoreak antzeztu zuelarik.
1939 – Dodge City filma estreinatu zen, Michael Curtizek zuzendu eta Errol Flynn , Olivia de Havilland , Ann Sheridan , Bruce Cabot eta Frank McHugh aktoreek antzeztu zutelarik.
2001 – El espinazo del diablo ("Deabruaren bizkarrezurra") filma estreinatu zen, Guillermo del Torok zuzendu eta Marisa Paredes , Eduardo Noriega , Federico Luppi , Irene Visedo , Fernando Tielve , Íñigo Garcés , José Manuel Lorenzo , Paco Maestre eta Martín Hernández aktoreek antzeztu zutelarik.
2005 – Sin City ("Bekatuaren Hiria") filma estreinatu zen, Frank Miller , Robert Rodriguez eta Quentin Tarantino estatubatuarrek zuzendu eta Jessica Alba , Rosario Dawson , Benicio del Toro , Carla Gugino , Rutger Hauer , Jaime King , Michael Madsen , Brittany Murphy , Clive Owen , Mickey Rourke , Nick Stahl , Bruce Willis eta Elijah Wood aktoreeek antzeztu zutelarik.
Zientzia eta teknologia
Euskal Herria
Mundua
Kirolak
Euskal Herria
Mundua
Jaiotzak
Euskal Herria
1745 – François Batbedat , lapurtar negoziogizon eta politikaria , Baionako alkatea (h. 1806 ).
1786 – Agustin Armendaritz , nafar politikaria (h. 1875 ).
1848 –
1854 – Anselmo Ginea , bizkaitar margolaria (h. 1906 ).
1877 – Maurice Hankey , ingeles funtzionarioa, Biarritzen (h. 1963 ).
1895 – Luis Morales Oliver , Espainiako Liburutegi Nazionaleko zuzendaria, Pasaian (h. 1982 ).
1896 – Carlos Ruiz del Castillo , gipuzkoar legelari eta politikaria (h. 1984 ).
1911 – Esteban García Leoz , nafar tenorra (h. 2009 ).
1916 – Julia Hermosilla Sagredo , bizkaitar anarko-sindikalista, milizianoa eta frankismoaren aurkako erresistentea (h. 2009 ).
1922 – Ambrosio Etxebarria , bizkaitar apaiza, Barbastroko apezpikua (h. 2010 ).
1934 – Bizente Larrea , bizkaitar eskultorea (h. 2024 ).
1937 –
1939 – Mikel Albisu Cuerno , bizkaitar aktorea (h. 2020 ).
1940 – Luis Alberto Agiriano , arabar politikaria (h. 2019 ).
1944 –
1948 –
1950 – Francisco José Llera , Euskal Herrian errotutako asturiar irakaslea, Caravian .
1952 – Milagros Oreja , CDNko nafar politikaria.
1953 – Joxe Fermin Argiñarena , nafar bertsolaria.
1954 – Gonzalo Etxebarria , euskal artista plastikoa.
1956 –
1958 – Joxemari Mitxelena Cazabon , Oiartzungo pilota eskolaren sortzailea, herri ekintzaile eta politikaria.
1961 – Ascensión Badiola , gaztelaniazko bizkaitar idazlea.
1963 –Alberto Leanizbarrutia, Sanpete , bizkaitar txirrindulari ohia.
1965 – Miren Elgarresta , Emakundeko zuzendaria.
1967 – Felix Iñurrategi , gipuzkoar mendizalea (h. 2000 ).
1968 - Jesús María Bastida , bizkaitar futbolari ohia.
1970 – Antonio López-Istúriz , nafar politikari eta abokatua.
1977 – Haimar Zubeldia , gipuzkoar txirrindulari ohia.
1980 – Urko Egea , gipuzkoar snowboardlari paralinpikoa.
1987 – Ximun Ternisien , baxenafar errugbilaria.
1988 –
1993 – Sergio Fernández Roda , nafar atleta, 400 metro hesidunetan aditua.
1994 – Andoni Errasti , gipuzkoar futbolaria.
1995 –
1997 – Kike Barja , nafar futbolaria.
Mundua
1282 – Luis IV.a , Germaniako Erromatar Inperio Santuko enperadorea (h. 1347 ).
1578 – William Harvey , ingeles medikua, zirkulazio-aparatua deskribatu zuen lehena (h. 1657 ).
1697 – Antoine François Prévost , frantziar idazlea (h. 1763 ).
1730 – Salomon Gessner , suitzar olerkari, margolari, artista grafiko eta kazetaria (h. 1788 ).
1753 – Joseph de Maistre , Savoiako filosofo, idazle, legegizon eta diplomatikoa (h. 1821 ).
1755 – Jean Anthelme Brillat-Savarin , frantziar epaile eta idazlea (h. 1826 ).
1766 – François-Xavier Fabre , frantziar margolaria (h. 1837 ).
1776 – Sophie Germain , frantziar matematikaria (h. 1831 ).
1792 – Andreas Kalvos , greziar olerkaria (h. 1869 ).
1809 – Nikolai Gogol , errusiar idazlea (h. 1852 ).
1815 – Otto von Bismarck , Alemaniaren bateratzea lortu zuen politikaria (h. 1898 ).
1848 – Nutt Komodoroa , estatubatuar artista (h. 1881 ).
1854 – Ignacio Darío Irigoyen , Buenos Airesko probintziako gobernadorea (h. 1919 ).
1865 – Richard Zsigmondy , austriar kimikaria eta 1925eko Kimikako Nobel Saria (h. 1929 ).
1868 – Edmond Rostand , frantziar poeta eta antzerkigilea (h. 1918 ).
1869 – Peter Egge , norvegiar idazlea (h. 1959 ).
1873 – Sergei Rakhmaninov , errusiar musikagilea eta pianista (h. 1943 ).
1875 – Edgar Wallace , ingeles idazlea (h. 1932 ).
1878 – Carl Sternheim , alemaniar idazlea (h. 1942 ).
1882 – María Domínguez Remón , espainiar maistra eta politikaria, Espainiar estatuko lehen emakume alkatea (h. 1936 ).
1883 – Lon Chaney , zinema mutuko estatubatuar aktorea (h. 1930 ).
1885 –
1887 – Leonard Bloomfield , estatubatuar hizkuntzalaria (h. 1949 ).
1888 –
1895 – Alexander Aitken , zeelandaberritar matematikaria (h. 1967 ).
1898 – William James Sidis , estatubatuar haur prodijioa, matematika eta hizkuntzalaritzarako dohai bikainak zituena (h. 1944 ).
1904 – Juan Gil-Albert , espainiar olerkari eta idazlea (h. 1994 ).
1905 –
1908 – Abraham Maslow , estatubatuar psikologo humanista, Maslow piramidearen asmatzailea (h. 1970 ).
1917 – Dinu Lipatti , errumaniar pianista (h. 1950 ).
1918 – Manuel de Pedrolo , kataluniar idazlea (h. 1990 ).
1919 – Joseph Murray , estatubatuar sendagilea, 1990eko Medikuntzako Nobel Saria (h. 2012 ).
1920 – Toshirō Mifune , japoniar aktorea (h. 1997 ).
1925 – Wojciech Jerzy Has , poloniar zinema-zuzendaria (h. 2000 ).
1926 – Denis Lalanne , frantziar kirol-kazetari eta idazlea (h. 2019 ).
1928 – Kiyonori Kikutake , japoniar arkitektoa (h. 2011 ).
1929 –
1930 –
1931 –
1932 –
1933 –
1935 – Fernando del Paso , mexikar idazlea (h. 2018 ).
1936 – Jean-Pascal Delamuraz , Suitzako Konfederazioko presidentea (h. 1998 ).
1937 – Angela Pagano , italiar aktore eta abeslaria (h. 2024 ).
1940 – Wangari Maathai , kikuyu etniako keniar ekintzaile ekologista eta feminista, 2004ko Bakearen Nobel Saria (h. 2011 ).
1941 – Borhane Alaouié , libanoar zinema zuzendaria (h. 2021 ).
1942 – Félix Rotaeta , espainiar aktorea (h. 1994 ).
1943 –
1945 – John Barbata , estatubatuar bateria-jotzailea (h. 2024 ).
1946 – Ronnie Lane , ingeles musikaria (h. 1997 ).
1947 –
1948 –
1952 – László Tőkés , hungariar etniako errumaniar politikaria.
1953 –
1958 – Milton Queiroz da Paixão , brasildar futbolari ohia.
1959 – Christian Thielemann , alemaniar orkestra-zuzendaria.
1960 –
1961 –
1963 – Ana Revenga , espainiar ekonomialaria.
1964 –
1965 – Olga Drozdova , errusiar aktorea.
1968 – Alexander Stubb , Finlandiako presidentea.
1973 – Christian Finnegan , estatubatuar aktore eta umorista.
1974 – Paolo Bettini , italiar txirrindulari ohia.
1975 – Washington Stecanela Cerqueira , brasildar futbolari ohia.
1976 –
1977 –
1978 –
1979 –
1982 – Andreas Thorkildsen , norvegiar atleta ohia, xabalina jaurtiketan aditua.
1987 –
1989 - María Villalón , espainiar abeslaria, konpositorea eta idazlea.
1992 – Lola Indigo , espainiar abeslaria, musikagilea eta dantzaria.
Heriotzak
Euskal Herria
1441 – Zuria I.a , Nafarroako erregina (j. 1390 ).
1788 – Antonio González Ruiz , nafar margolaria, Madrilen (j. 1711 ).
1853 – Fermin Lasala Urbieta , gipuzkoar politikaria eta enpresaburua, Madrilen (j. 1798 ).
1900 – Indalecio Sarasketa, Aizpiri Txiki edo Eibarko Txikito , bizkaitar zesta punta pilotaria (j. 1860 ).
1943 – Manuel Gaintza Plazaola , gipuzkoar musikagilea (j. 1885 ).
1971 – Ramiro Arrue , bizkaitar margolaria (j. 1892 ).
1990 – Benito Diaz , El Brujo , donostiar futbol jokalari eta entrenatzailea (j.1898 ).
1991 – Antonio Maria Eizmendi Goenaga, Loidi-Saletxe , gipuzkoar bertsolaria (j. 1913 ).
2009 – Joxe Lizaso , gipuzkoar bertsolaria (j. 1927 ).
2020 – Ricardo Díez Hochleitner , bizkaitar kimikari, legegizon eta ingeniaria, Madrilen (j. 1928 ).
Mundua
996 – Joan XV.a , Aita santua .
1204 – Leonor Akitaniakoa , Frantzia eta Ingalaterrako erregina.
1205 – Amalariko II.a Jerusalemgoa , Zipreko eta Jerusalemgo erregea (j. c. 1153 ).
1412 – Alberto Suediakoa , Suediako erregea (h. c. 1338 ).
1548 – Sigismundo I.a Poloniakoa , Poloniako erregea (j. 1467 ).
1580 – Alonso Mudarra , espainiar musikagilea eta bihuela -jotzailea.
1621 – Cristofano Allori , italiar margolari manierista (j. 1577 ).
1734 – Louis Lully , barrokoko frantziar musikari eta musikagilea (j. 1664 ).
1802 – Joseph Duplessis , frantziar margolaria (j. 1725 ).
1863 – Jakob Steiner , suitzar matematikaria (j. 1796 ).
1865 – Giuditta Pasta , italiar sopranoa, María Malibránekin batera Italiako bel cantoaren erakusle nagusitzat hartua.
1901 – François-Marie Raoult , frantziar kimikari eta fisikaria (j. 1830 ).
1906 – Ramón Altarriba , aragoiar militar eta politikaria (j. 1841 ).
1907 – Ramón Nocedal , espainiar idazle eta politikaria (j. 1842 ).
1910 – Andreas Achenbach , alemaniar margolaria (j. 1815 ).
1915 – Laura Alberta Linton , estatubatuar kimikari eta medikua (j. 1853 ).
1917 – Scott Joplin , estatubatuar ragtime konpositore eta musikagilea (j. 1867 /1868 ).
1922 – Karlos I.a Austriakoa , Austriako enperadorea eta Hungariako erregea (j. 1887 ).
1927 – José Tomás Errázuriz , txiletar margolari eta diplomazialaria (j. 1856 ).
1933 – Salvador Rueda , espainiar poeta (j. 1857 ).
1939 – Anton Makarenko , ukrainar pedagogoa (j. 1888 ).
1947 – Jurgi II.a Greziakoa , Greziako erregea (j. 1890 ).
1952 – Ferenc Molnár , hungariar antzerkigile, antzerki-zuzendari, eleberrigile eta olerkaria (j. 1878 ).
1956 – Mikhail Terestxenko , ukrainar enpresari, bankari, lurjabe eta politikari liberala (j. 1886 ).
1960 – Abdul Rahman Negeri Sembilangoa , Malaysiako lehenbiziko erregea eta Negeri Sembilango 2. monarka (j. 1895 ).
1962 – Michel de Ghelderode , belgikar antzerkigilea (j. 1898 ).
1966 – Flann O'Brien , irlandar idazlea (j. [(1911]]).
1968 – Lev Landau , sobietar fisikaria, 1962ko Fisikako Nobel Saria (j. 1908 ).
1971 – Kathleen Lonsdale , irlandar-britainiar kimikaria, kristalografian aditua eta Royal Societyko lehenengo emakume kidea (j. 1903 ).
1976 –
1984 – Marvin Gaye , estatubatuar musikaria, abeslari eta soul, smooth soul, quiet storm eta blaxploitation ekoizlea (j. 1939 ).
1991 –
1993 – Joan Borboikoa eta Battenbergekoa , Joan Karlos I.a Espainiako erregearen aita (j. 1913 ).
1994 – Robert Doisneau , frantziar argazkilaria (j. 1912 ).
1996 – Miriam Burland , kanadar astronomoa (j. 1902 ).
2001 – Hilda Cameron , kanadar atleta, 4x100 m proban aditua (j. 1912 ).
2002 – Simo Häyhä , Herio Zuria , finlandiar gudari eta frankotiratzailea, historiako frankotiratzaile onena gisa joa (j. 1905 ).
2005 – Rafael Landín , galiziar kazetari eta politikaria, Arabako gobernadore zibila (j. 1923 ).
2007 – Driss Chraibi , marokoar eleberrigilea (j. 1926 ).
2010 – Tzannis Tzannetakis , Greziako lehen ministroa (j. 1927 ).
2012 – Miguel de la Madrid , Mexikoko presidentea (j. 1934 ).
2013 – Moses Blah , Liberiako presidentea (j. 1947 ).
2014 – Jacques Le Goff , frantziar historialaria (j. 1924 ).
2015 – Misao Okawa , 117 urte eta 27 egun bizi izandako japoniarra (j. 1898 ).
2017 – Salvador Paniker , kataluniar ingeniaria, filosofo eta idazlea (j. 1927 ).
2018 –
2019 – Rafael Sánchez Ferlosio , espainiar idazlea (j. 1927 ).
2020 –
2021 –
2023 –
2024 –
Jaiak eta urteurrenak
Kanpo estekak
Martxoaren 31 | Urteko egutegi | Apirilaren 2