Hall XFH

Hall XFH

Dane podstawowe
Państwo	Stany Zjednoczone
Producent	Hall-Aluminum Aircraft Corporation
Konstruktor	Charles Ward Hall
Typ	myśliwiec
Konstrukcja	dwupłatowiec o konstrukcji metalowej z kadłubem półskorupowym
Załoga	1
Historia
Data oblotu	1929
Lata produkcji	1929
Wycofanie ze służby	1930
Liczba egz.	1
Liczba wypadków	2
Dane techniczne
Napęd	1 × Pratt & Whitney R-1340-B
Moc	450 KM
Wymiary
Rozpiętość	9,75 m
Długość	6,85 m
Wysokość	3,35 m
Powierzchnia nośna	23,68 m²
Masa
Własna	804 kg
Startowa	1140 kg
Osiągi
Prędkość maks.	246 km/h
Prędkość wznoszenia	9,07 m/s
Pułap	7700 m
Zasięg	443 km
Dane operacyjne
Uzbrojenie
planowane – 2 × 7,62 mm
Użytkownicy
United States Navy

Hall XFH – doświadczalny myśliwiec amerykański zbudowany na zamówienie United States Navy (USN) w firmie Hall-Aluminum Aircraft Corporation i zaprojektowany przez Charlesa Halla. XFH był pierwszym amerykańskim myśliwcem o metalowej, półskorupowej konstrukcji kadłuba. Samolot okazał się nieudany pod względem osiągów i właściwości pilotażowych, ostatecznie po kilku mniejszych wypadkach został stracony w czasie prób lądowania na lotniskowcu.

W grudniu 1927 Bureau of Aeronautics (BuAer, dyrektorat USN ds. lotnictwa morskiego) zwróciło się do Hall-Aluminum Aircraft Corporation z prośbą o zaprojektowanie wersji rozwojowej łodzi latającej Naval Aircraft Factory PN^[1]. Nowy samolot, XPH-1, odbył pierwszy lot w grudniu 1929^[1]. Jeszcze przed pierwszym lotem XPH-1, a po otrzymaniu kontraktu na wodnosamolot, Charles Hall skutecznie przekonał BuAer na przyznanie mu kontraktu na zbudowanie myśliwca o konstrukcji metalowej (aluminiowej) wykorzystującego rozwiązania opracowane w firmie Hall-Aluminum Aircraft Corporation^[2]. Samolot został zamówiony przez BuAer nie jako kandydat do produkcji seryjnej ale jako doświadczalna maszyna na której chciało sprawdzić nowe technologie konstrukcyjne z użyciem metalu^[3].

Hall XFH był jednomiejscowym, jednosilnikowym dwupłatowcem jednokomorowym o konstrukcji metalowej, ze skrzydłami i powierzchniami sterowymi ogona krytymi płótnem^[3][4]. Był to pierwszy amerykański myśliwiec z kadłubem o konstrukcji półskorupowej^[3]. Kadłub samolotu był wodoszczelny, został zaprojektowany aby długo unosić się na wodzie w razie awaryjnego wodowania^[2][3][4]. XHF miał podwozie stałe w układzie klasycznym z kołem ogonowym, podwozie mogło być odrzucone przed awaryjnym lądowaniem na wodzie aby zapobiec przewróceniu się samolotu w czasie lądowania^[2][3][4].

XFH miał nietypowy układ skrzydeł, górne skrzydło miało niewielki skos do tyłu (6°), a dolne miało skos do przodu (4°), takie rozwiązanie zapewniało pilotowi znakomitą widoczność^[4].

Napęd samolotu stanowił dziewięciocylindrowy, chłodzony powietrzem silnik gwiazdowy typu Pratt & Whitney R-1340-B o mocy 450 KM^[1][2] z metalowym, dwupłatowym śmigłem o stałym skoku^[2].

Samolot mierzył 6,85 m długości, 3,35 m wysokości, rozpiętość skrzydeł wynosiła 9,75 m, a ich powierzchnia 23,68 m²^[1][2][3]. Masa własna samolotu wynosiła 804 kg, a masa startowa do 1140 kg^[1][2][3].

Prędkość maksymalna XFH wynosiła 246 km/h, a jego zasięg 443 km^[1][2][3]. Samolot mógł wzbić się na pułap ponad 7700m z prędkością wznoszenia do 9,07 m/s^[3].

Planowane uzbrojenie miały stanowić dwa karabiny maszynowe kalibru 7,62 mm^[1][2][3].

Prototypy (number seryjny BuA-8009) został dostarczony koleją do bazy USN Naval Support Facility Anacostia 18 czerwca 1929 ale w trakcie transportu został nieco uszkodzony ogon samolotu^[4]. Oprócz naprawy uszkodzeń, BuAer poprosiło o wprowadzenie kilku drobnych zmian i pierwszy lot samolotu odbył się dopiero 25 września^[4]. W trakcie lotu wykryto nieprawidłowe wyważenie steru kierunkowego, na skrzydłach w kilku miejscach rozpruło się zszycie płótna i wygięło się kilka żeber^[4]. Konstrukcja skrzydła została wzmocniona poprzez dodanie kilku żeber, a płótno zostało zszyte gęstszym ściegiem ale podczas dalszych testów doszło do poważniejszej awarii kiedy w czasie lotu nurkowego przy prędkości około 200 mil na godzinę (ok. 320 km/h) doszło do złamania tylnego dźwigara górnego skrzydła^[4] (według niektórych źródeł górne skrzydło oderwało się od samolotu^[3]). Analiza wypadku wykonana przez National Advisory Committee for Aeronautics sugerowała, że do awarii doszło z powodu nieodpowiedniego oszacowania współczynnika obciążenia wewnętrznej, przykadłubowej części skrzydeł^[5].

Po naprawie i wzmocnieniu skrzydła w zakładach Halla samolot został ponownie przekazany USN, gdzie kontynuowano jego testowanie^[4]. 3 stycznia 1930^[4] w czasie testów lądowania na lotniskowcu niespodziewanie zawiódł silnik samolotu i spadł on do wody^[1]. Okazało się wówczas, że wodoodporny kadłub rzeczywiście dobrze spełnił swoją rolę, samolot utrzymał się na powierzchni wody ponad 40 minut zanim został z niej podniesiony^[1].

Biorąc pod uwagę niezbyt dobre osiągi samolotu, źle oceniane charakterystyki pilotażowe i skomplikowaną, trudną w produkcji seryjnej konstrukcję kadłuba nie kontynuowano dalszych testów z samolotem^[1][2].

• Enzo Angelucci: American Fighter: The Definitive Guide to American Fighter Aircraft from 1917 to the Present. G T Foulis, 1987. ISBN 0-85429-635-2.
• Michael H. Gorn: Expanding the Envelope : Flight Research At NACA And NASA. Lexington, Ky.: University Press of Kentucky, 2001. ISBN 0-8131-2205-8.
• E. R. Johnson: United States Naval Aviation, 1919–1941: Aircraft, Airships and Ships Between the Wars. Mcfarland, 2011. ISBN 978-0786445509.
• John Wegg: General Dynamics Aircraft And Their Predecessor. Annapolis, Md.: Naval Institute Press, 1990. ISBN 0-87021-233-8.

• Hall-Aluminum XFH-1, A-8009 (zdjęcie samolotu). flickr.com. [dostęp 2012-08-16]. (ang.).