Wielkanocne jedzenie, dekoracje i tradycyjna ludowa odzież
Wielkanoc w Polsce – Wielkanoc jest jednym z najważniejszych świąt w Polsce, często porównywalnym pod względem znaczenia kulturowego do Bożego Narodzenia. Jest to święto państwowe, wolne od pracy. Wiąże się z nim wiele specyficznych zwyczajów i tradycji[1][2].
Wielkanoc obchodzona jest w Polsce od chrystianizacji kraju w średniowieczu[2]. W dobie rozbiorów było ono postrzegane jako ważne święto patriotyczne, przypominające Polakom o ich kulturze[1].
Według sondażu z 2012 roku około 90% Polaków przestrzega niektórych zwyczajów wielkanocnych, a ponad 50% uczestniczy w wielkanocnych zwyczajach chrześcijańskich[4].
Niektóre z polskich tradycji wielkanocnych mają swoje korzenie we wcześniejszych wierzeniach pogańskich, a inne były fuzją tych tradycji z nową tradycją chrześcijańską. Do takich tradycji zaliczają się między innymi te związane ze święconką, przygotowywaną w Wielką Sobotę i pisankami. W czasie Wielkanocy praca, w tym prace domowe, powinna być ograniczona do minimum. Ponieważ Polska jest w przeważającej części katolicka, większość tradycji wiąże się z Kościołem katolickim, chociaż wiele z innych mniejszości religijnych w Polsce również ma swoje zwyczaje związane z Wielkanocą[1][2].
Ozdoby wielkanocne
Wedle tradycji katolickiej na 40 dni przed Wielkanocą obowiązuje post. W polskiej tradycji nie ograniczano się do ilości spożywanej żywności, a jedynie do niespożywania pokarmów mięsnych i masła.[5]
W dworach ziemiańskich w XIX w. zastępowano je rybami (śledzie w beczkach, ryby wędzone, konserwy rybne).[5]
Drugi dzień Wielkanocy, czyli Poniedziałek Wielkanocny, ma swoje tradycje, jak choćby święto śmigus-dyngus, polegające na spryskiwaniu innych wodą. Istnieje również wiele gier ludowych, z których wiele obejmuje jajka, takie jak walatka[1][2].
Do polskich tradycji wielkanocnych (niektórych o zasięgu krajowym, nieraz międzynarodowym, a niektórych regionalnych) zaliczają się[1][2]:
↑Deborah AndersD.A.SilvermanDeborah AndersD.A., Polish-American Folklore, University of Illinois Press, 2000, ISBN 978-0-252-02569-3 [dostęp 2022-04-15](ang.). Brak numerów stron w książce
↑ abcMaja Łozińska, Jan Łoziński, Historia polskiego smaku: kuchnia, stół, obyczaje, Wydanie II, zmienione, Warszawa: PWN, 2021, ISBN 987-83-01-21617-7.