Cyrains

Mae cyrens yn rhesinen o'r teulu grawnwin bach, melys, di-had "Corinth Du" (Vitis vinifera).[1][2] Fe'i gelwir yn cyrens Zante, rhesins Corinth,

Cyrains
Cyrains
MathRhesin Edit this on Wikidata
DeunyddBlack Corinth Edit this on Wikidata
Dynodwyr
Freebase/M/019f1p edit this on wikidata

Mae cyrens yn rhesinen o'r teulu grawnwin bach, melys, di-had "Corinth Du" (Vitis vinifera).[1][2] Fe'i gelwir yn cyrens Zante, rhesins Corinth, rhesins Corinthaidd neu yn amlach nag heb, "gyrens".

Yr enw

Daw'r enw o'r ymadrodd Eingl-Ffrangeg "raisins de Corinthe" (grawnwin dinas Corinth, yng Ngwlad Groeg)[3] ac ynys Zakynthos (Zante) ym môr Iona, a oedd ar un adeg yn brif gynhyrchydd ac allforiwr. Nid yw'n gysylltiedig â chyrens du, coch na gwyn, sef aeron llwyni yn y genws Ribes ac nad ydynt fel arfer yn cael eu paratoi ar ffurf sych.

Ceir y cofnod cynharaf o'r gair "cyrains" yn y Gymraeg mewn cerdd gan Lewis Glyn Cothi (1455-85); Rhessing, cwres [diwyg.] a censwn / Rhost, nid er bos, adar y bwn.[4]

Dryswch

Ceir dryswch rhwng y gwahaniaethau rhwng rhesin, syltana, a cyrens. O'i roi'n syml, mae rhesins, syltanas, a chyrens i gyd yn wahanol fathau o rawnwin sych. Fodd bynnag, gall deall y gwahaniaethau rhwng y tri fod yn ddryslyd, yn enwedig ar gyfer rhesins a syltanas gan fod eu diffiniadau'n amrywio mewn gwahanol rannau o'r byd. Yn yr Unol Daleithiau, defnyddir y term "raisin" i rhesins a'r syltanas. I wahaniaethu'r ddau, cyfeirir at syltanas fel rhesins "aur". Yn y rhan fwyaf o wledydd, gan gynnwys y DU, mae rhesins a swltanas yn cael eu gwahaniaethu yn ôl y math o rawnwin a'r dull prosesu a ddefnyddir.

Mae cyrens yn cael eu sychu am hyd at dair wythnos.

Oherwydd eu maint bach, mae ganddyn nhw flas melys, sur a dwys ac maen nhw'n ychwanegu gwead a melyster at seigiau melys a sawrus.[5]

Maeth

Mae danteithion Cymreig fel Bara brith yn defnyddio cyrains

Yn draddodiadol, caiff cyrens eu tynnu oddi ar y coesyn ac yna eu sychu yn y cysgod. Mae sychu ag aer wedi'i gynhesu hefyd yn gyffredin. Disgrifir y ffrwythau fel rhai bach, croen tenau, a heb hadau. Mae eu lliw yn amrywio o las-ddu i ddu. Maent yn cynnwys tua 77% o siwgr, 2.8% o brotein, ac 1.5% o asid ffrwythau. Fe'u defnyddir fel arfer wrth baratoi nwyddau wedi'u pobi, melysion, a phwdinau.

Yn wahanol i gyrens duon, nid yw cyrens Zante yn ffynhonnell sylweddol o fitamin C.[6]

Defnydd coginio

Mae cyrains yn boblogaidd iawn mewn chacennau gan gynnwys cogyddiaeth Gymreig mewn danteithion. Gyda'r rhesin a'r syltana caent eu defnyddio'n fynych mewn wrth goginio Picau ar y Maen a Bara brith.

Gweler hefyd

Dolenni allanol

Cyfeiriadau

  1. "Viticultural Information". University of California: UC Integrated Viticulture. Zante Currant. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2015-02-22. Cyrchwyd 2012-07-15.
  2. Greece: Royal Decree of 30.12.1955 regarding control measures on the collection, dehydration, packaging, vending and protection of quality of Corinthian dried raisins (currants), http://faolex.fao.org/cgi-bin/faolex.exe?rec_id=127670&database=faolex&search_type=link&table=result&lang=eng&format_name=@ERALL, adalwyd 28 April 2014
  3. Barnhart, Clarence L.; Barnhart, Robert K., gol. (1987) [1963]. The World Book Dictionary. A–K. Doubleday & Company, Inc. t. 509. ISBN 0-7166-0287-3.
  4. "Cyrains". Geiriadur Prifysgol Cymru. Cyrchwyd 12 Awst 2026.
  5. "Raisins vs. Sultanas vs. Currants: What's the Difference?". HealthLine. Cyrchwyd 12 Awst 2026.
  6. "USDA Nutrient Database". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2015-03-03. Cyrchwyd 2009-05-05.
Eginyn erthygl sydd uchod am ffrwyth. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.