Centaurus A

Ang Centaurus A (kilala bilang NGC 5128 o Caldwell 77) ay isang galaksiyang radyo sa konstelasyon ng Centaurus. Natuklasan ito noong 1826 ng astronomo na si Jam

Centaurus A
Centaurus A
Larawan ng Centaurus A.
Datos ng pagmamasid (J2000 epoch)
KonstelasyonCentaurus
Asensyon sa kanan13h 25m 27.6150s[1]
Paglihis-43° 01′ 08.806″[1]
Redshift0.001825±0.0000167
Belosidad ng Radiyal na Helio547 ± 5 km/s[1]
Layo11–13 Mly (3–5 Mpc)[2][3]
UriS0 pec[1] or Ep[4]
Maliwanag na dimensyon (V)25.7′ × 20.0′[1]
Maliwanag na kalakihan (V)6.84[5]
Tingnan din: Galaksiya
Isang bidyo (sa Ingles) na nagpapakita tungkol sa galaksiyang Centaurus A.

Ang Centaurus A (kilala bilang NGC 5128 o Caldwell 77) ay isang galaksiyang radyo sa konstelasyon ng Centaurus. Natuklasan ito noong 1826 ng astronomo na si James Dunlop.[6][7] Ito ang pinakamalapit na kilalang galaksiyang radyo na matatagpuan sa layo na humigit-kumulang 11 hanggang 13 milyong taong-liwanag mula sa Daigdig.[3][8][9]

Ang galaksiyang ito ay may laki na nasa 123,100 taong-liwanag.[1] Ang sentro ng galaksiya ay may napakabigat na itim na butas (supermassive black hole) na may masang humigit-kumulang 55 milyong beses ng masa ng Araw. Gumagawa ito ng napakalalakas na jet na astropisikal.[9][10]

Nabuo ang Centaurus A matapos ang isang malaking banggaan ng mga galaksiya.[11] Ayon sa mga siyentipiko, nangyari ang banggaan ng dalawang galaksiya na humigit-kumulang nasa dalawang bilyong taon ang nakalipas[9][12] na nagdulot ng kakaibang hugis na makikita natin ngayon at nagpasimula ng matinding pagbuo ng mga bagong bituin.

Dalawang kilalang supernoba ang nadiskubre sa galaksiyang ito:

  • SN 1986G – isang supernoba na Uri Ia na natuklasan noong Mayo 3, 1986.[13][14]
  • SN 2016adj – isang supernoba na Uri Ib na natuklasan noong Pebrero 8, 2016.[15]

Tingnan din

Mga sanggunian

  1. ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 "Results for object NGC 5128 (Centaurus A)". NASA/IPAC Extragalactic Database. Nakuha noong 2026-08-12.
  2. ↑ J. L. Tonry; atbp. (2001). "The SBF Survey of Galaxy Distances. IV. SBF Magnitudes, Colors, and Distances". Astrophysical Journal. 546 (2): 681–693. arXiv:astro-ph/0011223. Bibcode:2001ApJ...546..681T. doi:10.1086/318301. S2CID 17628238.
  3. ↑ 3.0 3.1 "Distance Results for NGC 5128". NASA/IPAC Extragalactic Database. Nakuha noong 2026-08-12.
  4. ↑ Harris, Gretchen L. H. (2010). "NGC 5128: The Giant Beneath". Publications of the Astronomical Society of Australia. 27 (4): 475–481. arXiv:1004.4907. Bibcode:2010PASA...27..475H. doi:10.1071/AS09063. S2CID 118604663.
  5. ↑ Gil de Paz, Armando; atbp. (2007). "The GALEX Ultraviolet Atlas of Nearby Galaxies". Astrophysical Journal Supplement. 173 (2): 185–255. arXiv:astro-ph/0606440. Bibcode:2007ApJS..173..185G. doi:10.1086/516636.
  6. ↑ "New General Catalog Objects: NGC 5100 - 5149". cseligman.com. Nakuha noong 2026-08-12.
  7. ↑ "Radio galaxy Centaurus A". ESO (sa wikang Ingles). Nakuha noong 2026-08-12.
  8. ↑ "Active Galaxy Centaurus A". NASA Science (sa wikang Ingles). 2012-01-03. Nakuha noong 2026-08-12.
  9. ↑ 9.0 9.1 9.2 "ViewSpace | Black Holes: Centaurus A". viewspace.org (sa wikang Ingles). Nakuha noong 2026-08-12.
  10. ↑ Todd, Iain (2026-07-14). "James Webb Space Telescope reveals a black hole and star formation in a nearby galaxy. Here are 10 reasons why this image is so amazing". BBC Sky at Night Magazine (sa wikang Ingles). Nakuha noong 2026-08-12.
  11. ↑ "Caldwell 77 - NASA Science" (sa wikang Ingles). 2019-12-18. Nakuha noong 2026-08-12.
  12. ↑ Lea, Robert (2026-07-07). "James Webb Space Telescope celebrates its 4th birthday with stunning image of a galaxy crash site". Space.com (sa wikang Ingles). Nakuha noong 2026-08-12.
  13. ↑ "SN 1986G". Transient Name Server. IAU. Nakuha noong 2026-08-12.
  14. ↑ Phillips, M. M.; atbp. (1987). "The type Ia supernova 1986G in NGC 5128 – Optical photometry and spectra". Publications of the Astronomical Society of the Pacific. 99: 592–605. Bibcode:1987PASP...99..592P. doi:10.1086/132020.
  15. ↑ "SN 2016adj". Transient Name Server. IAU. Nakuha noong 2026-08-12.

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.