Witania ospała

Witania ospała
Ilustracja
Systematyka[1][2]
Domena

eukarionty

Królestwo

rośliny

Podkrólestwo

rośliny zielone

Nadgromada

rośliny telomowe

Gromada

rośliny naczyniowe

Podgromada

rośliny nasienne

Nadklasa

okrytonasienne

Klasa

Magnoliopsida

Nadrząd

astropodobne

Rząd

psiankowce

Rodzina

psiankowate

Rodzaj

witania

Gatunek

witania ospała

Nazwa systematyczna
Withania somnifera (L.) Dunal, 1582
DC. Prodr. 13(1): 453. 1852
Systematyka w Wikispecies
Multimedia w Wikimedia Commons
Hasło w Wikisłowniku

Witania ospała (Withania somnifera), ashwagandha (sanskr. ashwa ‘koń’, gandha ‘zapach’[a])[3], żeń-szeń indyjski[3], śpioszyn lekarski[3], wiśnia zimowa[3][4] – gatunek rośliny z rodziny psiankowatych (Solanaceae). Naturalnie występuje w suchych rejonach klimatu tropikalnego oraz subtropikalnego[3], tj. w Afryce, Azji (sięgając na wschodzie do Indii i Sri Lanki), a także w południowej Europie (Hiszpania, Włochy i Grecja)[5]. Jest to niewielki krzew o wydłużonych, matowych liściach oraz kwiatach w kształcie dzwonków, rozwijających się w pomarańczowo-czerwone, okrągłe owoce[3].

Zastosowanie

Korzenie oraz owoce tego gatunku wykorzystywane są w hinduskiej medycynie ludowej (Ayurweda) oraz jako suplement diety. Z uwagi na zawartość wielu biologicznie czynnych związków chemicznych (m.in. alkaloidów, witanolidów, sitoinozydów oraz saponin) witania jest uznawana za adaptogen[3].

Badanie z wykorzystaniem podwójnie ślepej próby z placebo, przeprowadzone na pacjentach cierpiących z powodu podwyższonego stresu wykazało, że podawanie przez 60 dni stężonego ekstraktu z korzenia witanii obniża poziom tribuliny (białka będącego klinicznym wskaźnikiem lęku) w mózgu, a także kortyzolu (tzw. „hormonu stresu”) w osoczu krwi[6].

Kolejne badanie przeprowadzone z wykorzystaniem podwójnej ślepej próby z placebo wykazało, że ekstrakt z witanii zwiększa tolerancję organizmu na wysiłek i wytrzymałość na zmęczenie. Badaniu zostały poddane osoby regularnie ćwiczące na siłowni. W grupie stosującej ashwagandhę zaobserwowano istotny statystycznie wzrost siły mięśni oraz masy mięśniowej (zwiększenie obwodów bicepsów oraz klatki piersiowej), a także wzrost poziomów testosteronu oraz kinazy kreatynowej w osoczu krwi, w porównaniu z grupą kontrolną[7].

Inne postulowane właściwości lecznicze (dotyczące m.in. poprawy funkcji poznawczych, zwiększenia odporności, wspomagania płodności oraz funkcji seksualnych) nie zostały potwierdzone w badaniach naukowych. W badaniach na modelach zwierzęcych oraz liniach komórkowych zaobserwowano właściwości antyoksydacyjne, antybakteryjne i antynowotworowe, jednak nie potwierdzono ich w badaniach klinicznych na ludziach[8].

Do najczęściej opisywanych skutków ubocznych wynikających ze stosowania ashwagandhy zalicza się nudności, wymioty i zaburzenia żołądkowo-jelitowe. Ponadto może wchodzić w interakcje z lekami oddziałującymi na ośrodkowy układ nerwowy[8].

Uwagi

  1. ↑ Nazwa wywodzi się od charakterystycznego „końskiego” zapachu korzeni tej rośliny.

Przypisy

  1. ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. ↑ Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-02-20] (ang.).
  3. ↑ a b c d e f g Nawab John Dar, Abid Hamid, Muzamil Ahmad, Pharmacologic overview of Withania somnifera, the Indian Ginseng, „Cellular and Molecular Life Sciences”, 72, s. 4445–4460, DOI: 10.1007/s00018-015-2012-1, PMID: 26306935 (ang.).
  4. ↑ Exell A. W., Wild H., Flora Zambesiaca, Royal Botanic Gardens, Kew, 1960 (ang.).
  5. ↑ Withania somnifera (L.) Dunal [online], Taxonomy – GRIN-Global Web v 1.10.4.0 [dostęp 2019-05-27] (ang.).
  6. ↑ K. Chandrasekhar, Jyoti Kapoor, Sridhar Anishetty, A prospective, randomized double-blind, placebo-controlled study of safety and efficacy of a high-concentration full-spectrum extract of ashwagandha root in reducing stress and anxiety in adults, „Indian Journal of Psychological Medicine”, 34 (3), 2012, s. 255–262, DOI: 10.4103/0253-7176.106022, PMID: 23439798 (ang.).
  7. ↑ Sachin Wankhede, Deepak Langade 2, Kedar Joshi, Shymal R. Sinha, Sauvik Bhattacharyya, Examining the effect of Withania somnifera supplementation on muscle strength and recovery: a randomized controlled trial, „Journal of the International Society of Sports Nutrition”, 12, 2015, s. 43, DOI: 10.1186/s12970-015-0104-9, PMID: 26609282 (ang.).
  8. ↑ a b Dominika Wnęk, Ashwagandha – działanie, dawkowanie i skutki uboczne [online], www.mp.pl, 2 września 2021 [dostęp 2023-01-20] (pol.).

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.