Tarabanienie
|
Ten artykuł należy dopracować:→ usunąć treści oparte na nierzetelnych źródłach lub podać w przypisach wiarygodne źródła informacji, Wszystkie źródła to media, gazety, i inne niespecjalistyczne pozycje powielające, co im powiedziano..Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się w dyskusji tego artykułu. Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon {{Dopracować}} z tego artykułu.Uwaga: Aby ułatwić pracę, stosuj standardowe parametry z datą: nierzetelne=2024-08 |
Tarabanienie – wielkanocny zwyczaj praktykowany w czasie nocy z Wielkiej Soboty na Wielką Niedzielę w Iwaniskach.
Geneza zwyczaju nie jest znana. Wedle miejscowej tradycji wywodzi się on z czasów potopu szwedzkiego. Na kilka minut przed północą w Wielką Sobotę w czasie czuwania przy grobie Jezusa do kościoła pw. św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Iwaniskach wnoszony jest taraban (masywny mosiężny bęben z rozciągniętą skórą czerwonego byka[1]). Od północy do godziny pierwszej strażacy miejscowej Ochotniczej Straży Pożarnej wybijają na tarabanie określony rytm; tarabanienie rozpoczyna najlepszy dobosz. Następnie strażacy przenoszą się pod plebanię w Iwaniskach, gdzie zgodnie z tradycją mają obudzić proboszcza[2]. Potem młodzi kawalerowie uderzają w taraban przed domami miejscowych panien. Tarabanienie trwa do rozpoczęcia mszy rezurekcyjnej w poranek Wielkiej Niedzieli[3]. Odgłos tarabanów ma być związany z odgłosem pękania skał i huku w czasie zmartwychwstania[4][5].
Podobną tradycją do tarabanienia jest barabanienie, które odbywa się w Iłży. Innym podobnym zwyczajem jest wielkanocne tarabanienie w Zakrzówku; zwyczaj ten wywodzi się z początku XIX wieku[6].
Przypisy
- ↑ l, Tarabanienie w Iwaniskach – jak OSP kultywuje ten obyczaj? [online], www.tygodnik-rolniczy.pl [dostęp 2023-04-04] (pol.).
- ↑ Tarabanili w Iwaniskach. Piękna tradycja wciąż kontynuowana [online], „Echo Dnia Świętokrzyskie” [dostęp 2023-04-04] (pol.).
- ↑ Bziukanie i tarabanienie – zwyczaje wielkanocne w Świętokrzyskiem [online], dzieje.pl [dostęp 2023-04-04] (pol.).
- ↑ Portale InternetoweP.I. IMD Portale InternetoweP.I., Taraban w Iwaniskach znów budził panny [online], Co za dzień, wydarzenia i zdjęcia ze świętokrzyskiego [dostęp 2023-04-04] (pol.).
- ↑ Telewizja PolskaT.P. S.A Telewizja PolskaT.P., Wielkanocne bziukanie i tarabanienie. Ogniście w Koprzywnicy i głośno w Iwaniskach [online], kielce.tvp.pl [dostęp 2023-04-04] (pol.).
- ↑ Taraban obwieścił zmartwychwstanie Jezusa [online], Polskie Radio Lublin, 21 kwietnia 2019 [dostęp 2023-04-06] (pol.).
Chrześcijaństwo zachodnie | |
---|
Chrześcijaństwo wschodnie
| przedpoście |
|
---|
wielki post |
|
---|
Wielki Tydzień |
|
---|
Wielka Noc |
- rezurekcja
- Liturgia św. Bazylego Wielkiego
- Agape Vespers
- Khristós Anésti! Alithós Anésti!
- trikirion paschalny
- troparion paschalny
- Pentecostarion
- Posiadacze mirry
|
---|
Biały Tydzień |
|
---|
okres wielkanocny |
- Radonica, Zaduszki, Prowody (+10)
- Świętych Niewiast Mirro (+14)
- Niedziela o Paralityku (+21)
- Meso-Pentecost (+24)
- Niedziela o Samarytance (Photini) (+28)
- Niedziela o Ślepcu (+35)
- Apodosis (+38)
- Wniebowstąpienie Pańskie (+39)
- Świętych Ojców I soboru powszechnego (+42)
- Powszechna Sobota Dusz przed świętem Pięćdziesiątnicy (+48)
- Pentecost - Święto Trójcy Świętej (+49)
- II Dzień Świąt Trójcy Świętej (+50)
- III Dzień Świąt Trójcy Świętej (+51)
- Wszystkich Świętych (+56)
|
---|
|
---|
Postacie folklorystyczne |
|
---|
Zwyczaje polskie | karnawał (zapusty, mięsopust) |
|
---|
post |
|
---|
wielkanoc |
|
---|
zielone święta |
|
---|
|
---|
Zwyczaje międzynarodowe |
- osterbrunnen
- palenie Judasza
|
---|
Atrybuty |
|
---|
|
|