Ontcijfering

Voor ontcijfering van een geheimschrift, zie cryptografie.

In de filologie is ontcijfering het achterhalen van de betekenis van een onbekend schrift, zodat de taal die het weergeeft leesbaar wordt. Meer precies gaat het over de bepaling van de waarde van de geschreven karakters.

Methode

Er is geen algemene methode om schriften te ontcijferen, hoogstens enkele patronen. Het aantal tekens van een schriftsysteem blijkt een cruciale factor te zijn: bij minder dan dertig tekens geven ze waarschijnlijk klanken weer, bij meer lettergrepen en bij vele duizenden begrippen. Leestekens en hybride systemen, zoals het Egyptisch, kunnen de zaak compliceren. Eigennamen, die tot op zekere hoogte taalonafhankelijk zijn, blijken vaak doorslaggevend, net als meertalige versies van eenzelfde tekst (bv. de Steen van Rosetta en de Behistuninscriptie).

Geschiedenis

Reeds de Alexandrijnse filologen hielden zich bezig met het ontcijferen van homerische handschriften. Eeuwenlang hield het ontsluieren van het Egyptische hiërogliefenschrift geleerden bezig. In de 9e eeuw kwamen Dhul-Nun al-Misri en Ibn Wahshiyya tot een deels begrip, maar voor een doorbraak was het wachten op Thomas Young en vooral Jean-François Champollion.

Het ontcijferen van schriften gaat nog altijd door. Spectaculair was de beslissende aanzet die Joeri Knorozov gaf voor het ontsleutelen van het Mayaschrift.

Ontcijferaars

Naam Schrift
Jean-François Champollion Egyptische hiërogliefen
Georg Friedrich Grotefend, Eugène Burnouf en Henry Rawlinson Oudperzisch spijkerschrift
James Prinsep Brahmi, Kharosthi
Edward Hincks Mesopotamisch spijkerschrift
Bedřich Hrozný Hittitisch spijkerschrift
Vilhelm Thomsen Gökturks
George Smith, Samuel Birch e.a. Cypriotisch syllabenschrift
Hans Bauer en Édouard Paul Dhorme Ugaritisch spijkerschrift
Wang Yirong, Liu E, Sūn Yíràng e.a. Orakelbottenschrift
Michael Ventris, John Chadwick en Alice Kober Lineair B
Joeri Knorozov, Tatiana Proskouriakoff e.a. Maya
François Desset Lineair Elamitisch

Niet-ontcijferde schriften

Niet-ontcijferde teksten

Literatuur

  • John Chadwick, The Decipherment of Linear B, 1990
  • Michael D. Coe, Breaking the Maya Code, 1992
  • Lesley Adkins en Roy Adkins, The Keys of Egypt. The Obsession to Decipher Egyptian Hieroglyphs, 2000
  • Andrew Robinson, Lost Languages. The Enigma of The World's Undeciphered Scripts, 2002, ISBN 9780071357432
  • Lesley Adkins, Empires of the Plain. Henry Rawlinson and the Lost Languages of Babylon, 2003

Bronvermelding

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.