Amén

Amén



Lombard Occidental

Quel articul chì l'è scrivüü in Lumbard, cun l'urtugrafia insübrica ünificada.

Cuurdinàde geogràfiche: 45° 47' N 8° 26' E

Ameno
Comun
Ameno - Stema
Ameno - Sœmeanza
Ameno - Sœmeanza
Dats aministrativ
Nom ofiçal Ameno
Stat Itàlia
Rejon Piemont
Provinça Provincia de Nuvara
Capolœg Ameno
Politega
Sindeg
Orgen lejislativ Consili comunal
Territore
Coordinade 45°47′N 8°26′E / 45.783333°N 8.433333°E45.783333; 8.433333
OSM 46081
Voltituden 517 m s.l.m
Superfix 10 km²
Abitants 852 ab.
(1º genar 2023)
Densitaa 85.2 ab./km²
Confin Armagn, Culassa, Invó, Miasin, Orta e Bulzan
Fus orari
Varie
Prefiss 0322
Codex postal 28010
Sigla autom. NO
Codex ISTAT 003002
Codex catastal A264
Sant protetor assunzion de Maria
Cl. climatega
Cl. sismega
Localizazion
Ameno - Localizazion
Ameno - Localizazion
Sit istituzional

Amen (nom ufizial in italian: Ameno) l'è un cumün de la Pruvincia de Nuvara.

El gh'ha ona popolaziun de 879 abitàncc (dàto del Desember 2013[1]), cunt ona superfis de 10,0 km² e ona densità de popolaziun de 88 ab./km².

El paes el se tröva lungh i spund urientai del Lagh d'Orta. L'è tacaa ai cumün de Armagn, Bulzan, Culassa, Invó, Miasin e Orta.

Amen l'è famusa perchè gh'è un mücc de sit archeulogich che partegnen a l'antiga cultüra de Gulaseca.

Evoluzion demografega

L'andament del nümer de abitant del cumün de Amén l'è mustraa in de la tabela chi de sutta



Nümer de abitant


Cultüra e tradizziun

La Parabula del Fiö Trasun in del dialet de Amen

Antonio Rusconi, I parlari del Novarese e della Lomellina, p 73

Un oim l'ha 'vüü düi fiöi.
E 'l pü sgióvan ad lor l'ha dicc al pà: "Pà, dèm la part dla sostanza ch'am tóca!" e 'l pà l'ha divis fra lor la sostanza.
Dop poch dì el pü sgióvan l'ha tiraa insema tüt e l'è nacc in paes lontan, e l'ha mangiaa la sostanza vivend da baraba scialandla.
Dop d'avé mangiaa tüt, l'è 'gnüa 'na gran caristia da cui part, e lüi l'ha comenzaa a 'végh bisögn.
Alora el s'è racomandaa a 'n sciur di cui sit, che l'ha mandaa in la sóva vila a cürà i porscei.
E l'avréss mangiaa volontera i giand che mangiavan i porscei medesim, ma nissün gh'an dava.
Alóra, tornà in sé, l'ha dicc: “Quanci servitór in cà 'd mè pà gh'han pan di piü, e mì chiquì mòr d'fam!
M'auzarò e narò da mè padar, e 'gh dirò: Pà, ho manca contra 'l ciel e contra 'd tì;
già sóm piü degn d'essa dicc tö fiöl, tratam cóme vün di töi servitór”.
E 'l s'è tòcc sü e 'l s'è invià vers al pà. E 'l pà l'ha vist ch'l'era ancóra lontan, el gh'è cors incontra, al gh'ha miss i brasc al col e l'ha basà.
E 'l fiöl gh'ha dicc: “Pà, ho mancà contra 'l ciel e contra 'd tì; a sóm piü degn d'essa ciamà tö fiöl”.
E 'l pà ai servitór: “Prest, tiré a man al vistì püssè 'd valór, e mitìgal adoss, mitigh sü l'anel e i brochit ai pei.
Porté scià un videl grass, mazzél e mangióma e stóma alegar;
parchè 'sto mè fiöl l'era mort e l'è risciüscità, l'era pardü e 'l s'è trovà”. E han prinzipià a stà alegar.
El prim di fiöi, ch'l'era in campagna, ritornad e avisinandas a la cà, l'ha santì i concert e la festa.
E l'ha ciamà a vün di servitór coss l'era.
E 'l servitór l'ha rispost: “È tornà vost fradel e vost pà l'ha mazzà un videl grass parchè l'è tornà san”.
E lüi 'l s'è ofes e 'l voreva mia intrà; al pà donca l'è gnü fora, l'ha comenzà a pregàl.
Ma lüi l'ha rispost al pà: “Inn già tanci agn ch'at servi, t'ho sempar übidì e ti m'é mai dacc un cravet da godèm coi mèi amis.
Ma 'dess ch'l'è gnü cóst tö fiöl ch'l'ha mangià tüt al facc sö con fóman da mónd, t'é mazzà par lü el videl grass”.
E 'l pà gh'ha rispost: “Fiöl, tì t'è sempar con mì, e tüt cól ch'i gh'ho l'è tö;
ma l'era giüst da fà un disnà e da stà alegar, parchè 'sto tö fradel l'era mort e l'è risciüscità, l'era pers e 'l s'è trovà”.

(Antonio Rusconi, I parlari del Novarese e della Lomellina, 1878)

Riferiment

  1. Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2013.


Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.