Doethor yn Tamilakam hynafol, sydd heddiw yn India, oedd Patañjali (Tamil: பதஞ்சலி, Sansgrit पतञ्जलि) a oedd yn awdur nifer o weithiau Sansgrit a Tamil. Y mwyaf o'r rhain yw Swtrâu Ioga Patanjali, testun ioga clasurol. Efallai nad Patañjali oedd awdur yr holl weithiau a briodolir iddo, gan fod nifer o awduron hanesyddol hysbys o'r un enw. Neilltuwyd llawer o ysgolheictod dros y ganrif ddiwethaf i'r awdur nodedig hwn.[1]
Ymhlith yr awduron pwysicaf o'r enw Patañjali mae:[2][3][4]
Awdur y Mahābhāṣya, traethawd hynafol ar ramadeg ac ieithyddiaeth Sansgrit, wedi'i seilio ar Aṣṭādhyāyī o Pāṇini. Mae bywyd y Patañjali hwn wedi'i ddyddio i ganol yr 2il g. CC, gan ysgolheigion y Gorllewin ac India.[5][6][7] Teitl y testun hwn oedd bhasya neu "sylwebaeth" ar waith Kātyāyana - gwaith Pāṇini gan Patanjali, ond mae cymaint o barch yn nhraddodiadau India nes ei fod yn cael ei adnabod yn eang yn syml fel Mahā-bhasya neu "Sylwebaeth Fawr". Mae'r syniadau ar strwythur, gramadeg ac athroniaeth iaith wedi dylanwadu ar ysgolheigion crefyddau Indiaidd eraill fel Bwdhaeth a Jainiaeth.[8][9]
Casglwr y Swtrâu Ioga, testun ar theori ac ymarfer Ioga[10] ac ysgolhaig nodedig o athroniaeth Hindŵaidd ysgol Samkhya.[11][12] Amcangyfrifir iddo fyw rhwng yr 2g CC a'r 4g OC, gyda mwy o ysgolheigion yn derbyn dyddiadau OC.[13][10][14] Mae'r Yogasutras yn un o'r testunau pwysicaf yn nhraddodiad India a sylfaen Ioga clasurol.[15] Dyma'r testun Ioga Indiaidd a gyfieithwyd fwyaf yn ei oes ganoloesol i ddeugain o ieithoedd Indiaidd.[16]
Awdur testun meddygol o'r enw Patanjalatantra. Dyfynnir ef a dyfynnir y testun hwn mewn llawer o destunau canoloesol sy'n gysylltiedig â gwyddorau iechyd, a gelwir Patanjali yn awdurdod meddygol mewn nifer o destunau Sansgrit fel Yogaratnakara, Yogaratnasamuccaya a Padarthavijnana.[17] Mae pedwerydd ysgolhaig Hindŵaidd hefyd o'r enw Patanjali, a oedd yn debygol o fyw yn yr 8g ac a ysgrifennodd sylwebaeth ar Charaka Samhita a gelwir y testun hwn yn Carakavarttika.[18] Yn ôl rhai ysgolheigion Indiaidd o'r oes fodern fel PV Sharma, mae'n bosib mai'r ddau ysgolhaig meddygol o'r enw Patanjali yw'r un person, ond yn berson hollol wahanol i'r Patanjali a ysgrifennodd glasur gramadeg Sansgrit Mahābhasya.[18]
Mae Patanjali yn un o'r 18 siddhars yn nhraddodiad Tamil siddha (Shaiva).[19]
Patañjali - cerflun fodern yn Patanjali Yogpeeth, Haridwar
Etifeddiaeth
Mae Patanjali yn cael ei anrhydeddu â chysegrfeydd mewn rhai ysgolion modern o ioga.[20][21] Mae'r ysgolhaig ioga David Gordon White yn ysgrifennu bod hyfforddiant athrawon ioga yn aml yn cynnwys "cyfarwyddyd gorfodol"[16] o'r Ioga Sutra. Mae White yn galw hyn yn "chwilfrydig a dweud y lleiaf",[16] fod y testun yn ei hanfod yn amherthnasol i "ioga fel y mae'n cael ei ddysgu a'i ymarfer heddiw",[16] gan nodi yw'r Ioga Sutra" yn crybwyll ystumiau neu safleoedd neu asanas y corff, nac am ymestyn ac anadlu ".[16]
↑Raghavan, V.; et al. (1968). New Catalogus Catalogorum. 11. Madras: University of Madras. tt. 89–90. lists ten separate authors by the name of "Patañjali."
↑Ganeri, Jonardon. Artha: Meaning, Oxford University Press 2006, 1.2, p. 12
↑Radhakrishnan, S.; Moore, C.A., (1957). A Source Book in Indian Philosophy. Princeton, New Jersey: Princeton University, ch. XIII, Yoga, p. 453
↑ 10.010.1Maas, Philipp A. (2006). Samādhipāda: das erste Kapitel des Pātañjalayogaśāstra zum ersten Mal kritisch ediert (yn Almaeneg). Aachen: Shaker. ISBN978-3832249878.
↑ 16.016.116.216.316.4White 2014, t. xvi. Gwall cyfeirio: Tag <ref> annilys; mae'r enw "FOOTNOTEWhite2014" wedi'i ddiffinio droeon gyda chynnwys gwahanol
↑Meulenbeld, G. Jan (1999). History of Indian Medical Literature, vol. I part 1. Groningen: E. Forsten. tt. 141–44. ISBN978-9069801247.
↑ 18.018.1Meulenbeld, G. Jan (1999). History of Indian Medical Literature, vol. I part 1. Groningen: E. Forsten. tt. 143–144, 196. ISBN978-9069801247.
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.