Cadog

Roedd Sant Cadog, weithiau Catwg (neu Catwg Ddoeth yn ffugiadau Iolo Morganwg), yn un o'r pwysicaf o'r seintiau Cymreig yn y 6g. Mae'n fwyaf adnabyddus fel sylf

Cadog
Cadog
Delw o Sant Cadog, yn Belz yn Llydaw.
Ganwyd497 Edit this on Wikidata
Sir Forgannwg Edit this on Wikidata
Bu farw580 Edit this on Wikidata
Benevento Edit this on Wikidata
DinasyddiaethBaner Cymru Cymru
Galwedigaethmynach Edit this on Wikidata
Blodeuodd6 g Edit this on Wikidata
Swyddesgob, abad Edit this on Wikidata
Dydd gŵyl24 Ionawr Edit this on Wikidata
TadGwynllyw Edit this on Wikidata
MamSantes Gwladys Edit this on Wikidata

Roedd Sant Cadog, weithiau Catwg (neu Catwg Ddoeth yn ffugiadau Iolo Morganwg), yn un o'r pwysicaf o'r seintiau Cymreig yn y 6g. Mae'n fwyaf adnabyddus fel sylfaenydd clas Llancarfan ym Mro Morgannwg.

Bywgraffiad

Ysgrifennwyd Buchedd Cadog tua 1100 gan Lifris o Lancarfan in circa 1100, c ysgrifennwyd un arall o waith Caradog o Lancarfan rai blynyddoedd yn ddiweddarach. Nid oes llawer o werth hanesyddol iddynt, ond dywedir fod Cadog yn fab i Gwynllyw, brenin Gwynllŵg yn ne Cymru, brawd Sant Pedrog. Dywedir i Gwnllyw gipio buwch yn perthyn i'r mynach Gwyddelig Sant Tathyw, a phan ddaeth Tathyw ato i hawlio ei fuwch yn ôl, penderfynodd Gwynllyw roi ei fab iddo i'w addysgu.

Bu Cadog yn efengylu yng Nghymru a Llydaw, ac mae nifer sylweddol o eglwysi a chysylltiad ag ef yn y ddwy wlad, er enhraifft Llangadog yn Sir Gaerfyrddin, Belz, Locoal-Mendon a Gouenac'h yn Llydaw. Dywedir iddo hefyd adeiladu mynachlog yn yr Alban islaw "Mynydd Bannauc" (yn ôl y farn gyffredinol, i'r de-orllewin o Stirling). Yn ôl ei fuchedd aeth ar brererindod i Rufain a Jerusalem, a daeth i wrthdrawiad a'r Brenin Arthur ac a Maelgwn Gwynedd. Dywedir iddo dreulio cyfnod yn byw fel meudwy gyda Gildas ar ynys ym mae Morbihan yn Llydaw.

Ffugiadau Iolo Morganwg

Tadogodd yr hynafiaethydd a ffugiwr traddodiad enwog Iolo Morganwg gyfres o drioedd diarebol a dywediadau ar Sant Cadog/Catwg dan yr enw "Trioedd Catwg Ddoeth". Cyfeirir at y weithred yn y ddrama Iolo o waith Norah Isaac.

Gŵyl mabsant

Ei ddydd gŵyl yw 24 Ionawr (ac weithiau ar y 25 Ionawr).[1] Gelwir arno i iachau byddardod.

Eglwysi

Rhestr Wicidata:

# Eglwys neu Gymuned Delwedd Cyfesurynnau Lleoliad Wicidata
1 Eglwys Cadog Sant
51°42′44″N 3°02′17″W / 51.712189°N 3.037995°W / 51.712189; -3.037995 Trefddyn Q25999200
2 Eglwys Sant Cado, Llydaw
47°17′48″N 2°24′11″W / 47.2967°N 2.4031°W / 47.2967; -2.4031 Gwenrann Q2957167
3 Eglwys Sant Cadog
51°45′53″N 2°51′05″W / 51.7647°N 2.85141°W / 51.7647; -2.85141 Rhaglan Q5117381
4 Eglwys Sant Cadog
51°36′39″N 2°57′19″W / 51.6107°N 2.9554°W / 51.6107; -2.9554 Casnewydd
Caerllion 		Q7401071
5 Eglwys Sant Cadog
51°56′22″N 3°53′00″W / 51.9395°N 3.88347°W / 51.9395; -3.88347 Llangadog Q17742799
6 Eglwys Sant Cadog
51°46′53″N 2°58′20″W / 51.7815°N 2.97216°W / 51.7815; -2.97216 Llanofer Q17744068
7 Eglwys Sant Cadog 51°31′21″N 3°07′26″W / 51.522369°N 3.123939°W / 51.522369; -3.123939 Caerdydd Q99471683
8 Eglwys Sant Cadog, Cheriton, Abertawe
51°36′58″N 4°14′22″W / 51.6161°N 4.23948°W / 51.6161; -4.23948 Llangynydd, Llanmadog a Cheriton Q17743651
9 Eglwys Sant Cadog, Glyn Nedd
51°44′33″N 3°38′18″W / 51.7425°N 3.6383°W / 51.7425; -3.6383 Aberpergwm
Glyn-nedd 		Q17740083
10 Eglwys Sant Cadog, Llangatwg Lingoed
51°52′32″N 2°55′44″W / 51.8755°N 2.92886°W / 51.8755; -2.92886 Y Grysmwnt Q5117380
11 Eglwys Sant Cadog, Pendoylan
51°28′53″N 3°21′19″W / 51.4813°N 3.35522°W / 51.4813; -3.35522 Y Bont-faen
Pendeulwyn 		Q17722609
12 Eglwys Sant Cadwg
51°56′36″N 3°26′20″W / 51.943333°N 3.438889°W / 51.943333; -3.438889 Glyn Tarell Q29485886
13 Eglwys Sant Cattwg 51°32′47″N 4°12′45″W / 51.546491°N 4.212462°W / 51.546491; -4.212462 Q114773981
14 Eglwys Sant Cattwg, Tregatwg
51°24′59″N 3°15′09″W / 51.4164°N 3.25257°W / 51.4164; -3.25257 y Barri Q17744116
15 Eglwys Sant Catwg
51°40′20″N 3°48′02″W / 51.6721°N 3.80049°W / 51.6721; -3.80049 Blaenhonddan Q17739556
16 Eglwys Sant Catwg
51°51′14″N 3°08′50″W / 51.8539°N 3.14709°W / 51.8539; -3.14709 Llangatwg Q17740423
17 Eglwys Sant Catwg
51°50′13″N 2°47′24″W / 51.837°N 2.7901°W / 51.837; -2.7901 Llangatwg Feibion Afel Q17743968
18 Eglwys Sant Catwg
51°24′55″N 3°28′01″W / 51.4152°N 3.46707°W / 51.4152; -3.46707 Llan-faes Q17744228
19 Eglwys Sant Catwg
51°45′49″N 2°45′31″W / 51.7637°N 2.75853°W / 51.7637; -2.75853 Llanfihangel Troddi Q17744316
20 Eglwys Sant Catwg
51°31′39″N 3°17′39″W / 51.527389°N 3.294079°W / 51.527389; -3.294079 Pentyrch Q29499987
21 Eglwys Sant Catwg
51°39′52″N 3°15′04″W / 51.664485°N 3.251164°W / 51.664485; -3.251164 Gelli-gaer Q29502466
22 Eglwys y Plwyf, Llangadog, Llancarfan
51°25′22″N 3°21′57″W / 51.4228°N 3.36591°W / 51.4228; -3.36591 Llancarfan Q17743863
23 Prieuré Saint-Cado d'Auray
47°39′50″N 2°59′23″W / 47.66375°N 2.989861°W / 47.66375; -2.989861 An Alre Q22927260
24 Saint-Cado
47°41′03″N 3°11′07″W / 47.684298°N 3.185158°W / 47.684298; -3.185158 Belz Q110802611
25 Tregatwg
51°24′49″N 3°15′25″W / 51.413611°N 3.256944°W / 51.413611; -3.256944 Bro Morgannwg Q13132002
Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Llyfryddiaeth

  • E.G. Bowen, Saints, Seaways and Settlements in the Celtic Lands (Gwasg Prifysgol Cymru, 1969)

Cyfeiriadau

  1. ↑ oxfordindex.oup.com;[dolen farw] adalwyd 24 Ionawr 2017.

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.