On poyaedje ou pwel ou poy, c' est on fistou d' keratene ki crexhe sol pea des djins et des biesses ås tetes. On tchvea est conté come on poyaedje. tchivea...

(Caius Octavius, poy Caius Julius Caesar Octavianus Augustus, poy Imperator Caesar Divis Filius Augustus), esteut d' aprume lomé Octåve poy Octåvyin, i vna-st...

) pwel (poy) u tchvea (1.); raecinêye do pwel (4.) celule melanrece (2.) niers do sinta (3.) glande al cråxhe peacelrece (5.) ki oende li poy coladjinne...

poite si no (tchåsseye Bruniau). Li picård shonne î esse co bén vicant, poy ki l' comene a siné l' label «Nosse comene dit oyi». Blari Gueugniye Olin...

avou. I pout esse riwaitî come li pere des studiaedjes modienes sol walon, poy k' i scrijha 297 papîs u lives sincieus so ci lingaedje la. Loukîz cial si...

Li Conteye et poy li Dutcheye di Bouyon (la-minme, on djheut la Dutchîe d' Bouyon), ci fourit èn aroyaedje politike avou Bouyon come mwaisse-veye, ki...

Djineve Zurik Båle Li Swisse est cpårteye e cantons, k' ont ene grande liberté poy ki c' est zels ki fwaiynut l' estat cintrå, ki n' est k' ene confederåcion...

bodjèt avou des flayales, des cis, ou des seudopodes (come les amibes). Poy k' i polèt bodjî, il ont stî metous dins l' ringne des biesses. Did la, leu...

(la-minme: la Gutèle, fr: Goutelle) c' est on ptit ri ki prind sourd a Suni, va so Pûsmadje, poy passer e France et s' taper dins Mouze a Nouzonveye....

prind viè l' Coûtchant. Al frontire francesse ele riçut les aiwes di Hulle, poy riprinde viè Bijhe disk' a Djivet, wice k' ele si va egoliner e Mouze. a...

ont stî shuvannmint dizo l' controle di Cartadje (400 divant noste ere), poy Rome, eyet les Arabes e l' anêye 870, ki vont pår marker li tuzance maltesse...

mzurèt ki 200 a 500 nanometes, et, come il ont ene cogne ki candje tofer (poy k' i n' ont nole måjhire), on n' les såreut ddja vey å microscope optike...

tîxhon-cåzante. Il est metou sol foûrire eviè l' Almagne. C' est ddja on gros hamtea, poy k' i gn a ene grosse eglijhe. On tiyoû î fourit planté dvant l' eglijhe al...

asteure on viyaedje del Grande Fosse-li-Veye. C' est ddja on gros viyaedje poy k' i gn a ene grosse eglijhe. eglijhe intrêye do Grand Vevî Il a stî l' sidje...

brouheur scheut, on dit k' i brouhene. Ci n' est nén del vraiye plouve, poy ki ça n' vént nén des nouwêyes. Cwand i ploût foirt et lontins, on s' pout...

k’ est l’ pus ptit del troejhinne, il a fwait ses scoles a Trive-so-Mazale, poy i s’ a retroclé la-djus. Mi, di tenawete, dji prind l’ oto po lzès vey, cwand...

foina apiceye å cepe rimetowe mierlongue al tere epayeye li minme, ki l' poy a rossi End a e l' Urope (apus k' e Rweyåme Uni ey e l' Escandinaveye. End...

egzistéve a pårt paski ses deus vijhéns (li Prûsse poy l' Almagne d' on costé, les Bas Payis poy li Beldjike di l' ôte) sel disputént. On cossina eternåcionå...

Bernardo Rezende, c' est on djouweu, poy etrinneu, d' volebale. Il a skepyî li 25 di djanvî 1951 e Braezi. C' est l' pa da Bruno Rezende....

femrins. Li coridjrece e rfondou a d' aprume eployî l' sistinme Ispell, poy GNU Aspell, et asteure les pus nouvès rcoridjreces sont rashîtes sol sistinme...

miete so Nonne, viè Ermeton-so-Bier wice k' ele riçût l' aiwe di Behoude. Poy Molignêye court viè l' Levant, et passer pa Maredret, Maredsou, Sôzoye, et...

Sint-Servå-Lin (ambedeus rebanés avou Hanut et 1977), passe e viyaedje di Djer, poy ki court so Wareme, Tongue (e Flande), et s' va egoliner e Mouze riwaitant...

asteure rimetou dins l' Grande Tiniveye. C' esteut ddja on gros hamtea, poy k' i gn a ene eglijhe. Lomaedje: Cinsî, Cinsresse, riwalnijhî do no e francès...

On pwel di bactereye (u : poy di bactereye), c' est des cawetes come des fis, metous å dfoû des bactereyes gram moens. Po l' colibacile, metans, les pwels...

Wådrou. Mins l' plaece aveut stî ocupêye co pus timpe, å neyolitike a Spiene, poy a l' epoke rominne ene gårnizon, Castri Locus, s' aveut establi avåla. Mont...

d' Lesse, ki sourdêye sol pårteye Nôr di l' ancyin ptit ban d' Bayamont, poy londje les teréns d' Nayômé, passe å molén Djenon dvant d' ariver a Graide...

des raetchons foû do coxhlaedje brontchrece. On va ôre on brut do larink, poy k' il a stî strindou. Li mwaisse musse ki va poleur enonder ci shoflaedje-evoye...

Istoricmint, li cedile espagnole (et, pa spårdaedje, e portuguès eyet catalan, poy e francès), ni s' meteut ki pa dzo ene lete c ki vneut d' on c do latén (lingaedje...

eyet l' cawete flaminde -ingen (tîxhon heim, måjhon): amon les cis Babo; poy riwalonijhaedje del cawete -in -> -én (betchfessî én). Li pus vî des scrijhas...

(boune santé). Les roemiants ni rnådèt nén come les ôtes biesses ås tetes, poy ki l' ovraedje a l' evier do buzea d' avalaedje et normå por zels. Mins i...

Li Dutcheye di Bouyon fijha pårteye del principåté d' Lidje poy esse ene Dutcheye indepindante dizo l' mambornance del France; ça fwait ki les viyès mzeures...

di coûtchî, di minme lårdjeu tchaekene, li prumire (å dzeu) est blanke, poy vete et rodje å coron. Dins l' tins les åres do payis estént metowes sol...

prumire) å coron (sol cåze 45), la k' gn a li scole di walon, ki piede, poy ki li såme do djeu, c' est d' fé l' tchet. Gn a des sfwaits djeus dins des...

boket do prumî limero e 1937, pu co les deus ans d' après). Come di djusse, poy k' il est loukî come onk des askepieus del rivuwe. Il a intré ås Relîs namurwès...

walon do costé d' Lidje. Il est rprins dins l' Antolodjeye Piron. E 1907 poy e 1922, i boute foû ses lives, spepieuzmint, Li Plaisir dè Chanteu eyet Les...

del prefecteure di Kochi (高知県). Hashimoto Ryutaro divna minisse del santé, poy minisse des transpoirts, eyet minisse do comiece eternåcionå et d' l' industreye...

laid matchurea. Les djins sintèt k' il ont l' creva. Ci n' est nén po rire, poy ki les malådes atrapèt-st ene griyeuse peumoneye, divni tot bleus, et mori...

catalan gat e roumin gâț/ghiț), et k’ a vlou dire motoit "gadot", poy "vea nén amedé", poy "torea". Pol mot «sodoirmant», on ala minme ricweri ene fåve do...

fitchîs son a vey avou les otruches . calcaedje do francès, avou li scrijha au replaecî pa ô, pu disfafloté, poy k' i n' riprezinte nén li betchfessî ô....

«ki»: cwand ki tins ki, do tins ki, sol tins ki divant ki, après ki po ki, poy ki on côp ki, ene feye ki asteure ki dispoy ki / dispu ki a fwait ki / a...

tchimike ou farmaceutike. Kékes djinres : Mucor (nombreusès espèces come li poy di tchet des froumadjes), Absidia, Rhizopus. Les Endogonales : abondants...

scrijheu dinantî. Il a pårticipé al revolucion di 1830 siconte des Holandès, poy divna mwaisse ridåcteu do Charivari, et pus tård ovrer pol Tribune di Lidje...

Istwere li 20 d' nôvimbe 1874; divna mimbe soçon li 26 di måss 1891, et poy prezidint li 6 di djulete 1891. Come ricwerances sol walon, gn a: on motlî...

l' omologue neyerlandès-cåzant di l' RTBF. Pindant lonmint, li tchinne si loméve « TV1 ». Poy, di 2005 disk' e 2023, ça s' a lomé « Één » ([WA] Onk)....

poy il a tuzé et rtuzer et racatuzrè-tu, disk' a tant k' il a edvinté des dresses. Aprume avou on soçon, il a metou l' afwaire so pî so fotche, poy les...

d' ivier, il est tot blanc, aré li dbout des orayes ki dmornut noeres. Li poy d' esté est rossea. Li portêye deure 42 a 51 djoûs. Li håze djonnele onk...

1642. Mins nerén, ele ni fourît esplorêyes k' a pårti di 1769 pa James Cook poy colnijheye pås Inglès. Li Novele-Zelande s' a dislaxhî li 26 di setimbe 1907...

avou les omes, mins ça n' a nén stî. Mitch a sayî avou sacwantès båsheles, poy i s' a accepté come gaiy. Il a divnou pårlî. A o metou moumint, i s' a metou...

marker ni l' etimolodjeye latene «cabalus», ni ene nén spotchåve voyale, poy ki l' cogne d' asteure, c' est «a dj'vôfosse». «Gyneffe» (1189) si riscrît...

les plakes di voye, siné på Beldjike li 8 di nôvimbe di ciste anêye la, poy racertiné ût djoûs après. On s' sieve di l' SNV po scrire les tecses. https://web...

come li peu. Des plaeces (do coir) k' i gn a, mågré k' on n' voet pont d' poy, li pea si sorleve dins les minmes condicions. C' est k' i n a on remnant...

a ene metowe kesse. C' est motoit ossu lu l' a trové l' visse sins fén, poy k' on l' lome visse d' Årtchimede. Pol riwalnijhaedje, loukîz sol Wiccionaire...

Lomaedje : Sipotaedje : Honn (almand Hunden, les tchéns). C' est vî vî, poy kel famile ki s' loméve dedja "di Hondlindje" a on tchén so si essegne. E...

namurwesse : i oiznut poleur : Bodje A : p(o)l-; bodjes B : pou- / pô-; bodje C : poy-; 3e djin do pluriyal, cogne namurwesse : i polnut saveur : Bodje A : sav-;...

Mahin e 1996 a Transene, et k' a fwait dijh ans å lon ses raploûs a Bietris, poy a Bive. Bén kel gazete seuxhe ricnoxhowe pal Cominålté Walonreye-Brussele...

amerikinne Comedy Central. Dins l' fime, i gn a aprume troes forveyowès familes, poy cwate, ki sont aparintêyes, et i shonne k' ele dimeurnut so l' minme sitrêye...

ki vnèt eto d' l' amazir. Li mot "mechch" po "tchet" vént d' l' amazir, poy k' i gn a eto li sinonime arabe "qett". Po des mots d' etimolodjeye målåjheye...

lingaedjes k' i gn a li "-s" al fén s' a candjî en on son di dmey voyale "-y" et poy divni "-i"; come egzimpe di çoula i mostrèt li prono itålyin "noi" (nozôtes)...

sipanis. Ele les fwait roemyî, pask' elle est picante. Li speate dene on bon poy åzès biesses. Po nouri les åmeas, on pout diner del sipeate et do four (70...

de connaître l'embaumement dans la philologie. (Li walon n' endirè nén, poy k' i poite ene eritance ki n' mourrè måy: ses belès letes, k' i s' va edoirmi...

troejhinme fijheut pårteye del Hongreye, ossu avou ene lådje otonomeye, poy di l' Otriche-Hongreye. Li Roumaneye modiene a-st askepyî cwand les principåtés...

gurnådes des bombes-trokes pus åjheyes a trover ki les menes a mierdjin, poy k' ele ni sont nén eterêyes. Mins ele sont pus traites a aduzer. Ça potche...

t' sour, ot djouwant so t' sûtifone ! i fåt ki t' waites twè-minme après, poy ki c' est twè ki l' a pierdou. Li lune tchereye dirî les nûlêyes; i fåt k'...

imådjreçmint, shût les hôts et les bas des programes sipåciås sovietikes et poy rûsses. (en) des racsegnes sol veye di Baykonour sol waibe RussianSpaceWeb...

est reyele, minme après "ki", on eploye l' indicatif. Li rnåd apice li froumadje, poy k' i n' ratindeut k' ça. Dj' irans porminer, la k' i fwait bon....

Principåté d' Lidje). Les Åvins, c' est li dierin viyaedje «dins l' guere», poy ki a ene pixheye did la, gn a Okir k' est Principåté di Ståvleu-Måmdiy et...

Grandgagnage. Djôzef fijha ses studiaedjes di droet e l' univiersité d' Lidje, poy esse substitut do procureu do roy a Nameur (1823), conseyî al Cour d' apel...

sclåve, diné å Påpe. Ci-ci lyi candja s' no, et divni "Leyon", et l' Afrikin, poy k' i provneut d' Afrike. Amin Maalouf a scrît on live sor lu. Å Marok, i...

fourit diyake di l' eglijhe Sint-Bietmé d' Lidje, la k' i vna-st å monde, poy nomé (viè 1100) pol catedråle Sint-Lambiet a Lidje. I rfuza bråmint des propôzucions...

Drimborner Wäldchen bwès d' Åxhe Åxhe est cnoxhowe dispoy lontins. Les Celes et poy les Romins s' ont interessé a ses sourdants di tchôde aiwe. On-z a trové...

tot m' coûr (Mår 1:11) ki dj' a tchûzé (Matî 12:18) il a plait (Luk 12:32) Poy k' e l' oridjinå grek, gn a pont d' adire, on s' åreut atnou k' e walon,...

Feller-Léonard, li scrijha AU esteut eployî po tos les O longs do walon do Mitan, poy ki foneticmint, c' est cabu blanc et blanc cabu. Metans on cau (on côp),...

Cirage (k' ont stî ahivés dins l' presse crustinne) et co Jerry Spring. Poy i moussa-st el gazete Pilote, wice k' i va rprinde li dessinaedje di Tanguy...

s' siervi do walon po totafwait. I djheut ossu k' i gn a k' on seu walon, poy k' on s' comprind bén tertos. Cwand il a stî å Consey a Fosse, on côp come...

(å Tchestea), avou l' idêye kel live sereut léjhou so tote li Walonreye, poy ki c' esteut l' prumî roman eplaidî e rfondou. Pådje des rlomés romantîs...

E 1826, ci payis ci est cpårti e troes avou l' Venezwela, d' on costé, poy el Republike di Nouve-Granada avou l' Ecwateur, d' èn ôte. Inte 1999 eyet...

houpete djaene d' ôr, come li cene d' ene corone di rwè. D' on ptit rwè, poy ki c' est, avou l' moussalignî, li pus ptit des oujheas d' Urope. E-n inglès...

raule, râle. E walon do Mitan, li cawete -åve a dmoré ene miete vicante, poy k' on-z î trouve, e 20inme sieke, des mots come veyåve ki n' divèt nén esse...

rade, et divni come do boutchon. C' est on tchampion k' on n' magne nén, poy k' il est come do lidje. Dins l' tins on s' endè sierveut po rawijhî les...

sôrreye pont d' halcrosse S: pu, dispu: F depuis a cåze del dobe rifondowe "poy, dispoy". Eto, ça mostere l' adire avou l' omonime pus. todi, måva. sacwants...

Brassica napus Famile : cabutacêyes On ndè ahivéve dedja e 17inme sieke, poy ki l' mot est dins l' Motî Villers (1783). On ndè fjheut d' l' ôle po les...

avou bråmint do minrai d' fier divins. Ces minires la ont stî spoujheyes poy k' on-z a saetchî å fier dispu l' vî vî tins. Dins ene modêye del fåve di...

Mongoleye, passer ene miete (525 km) e Djoungareye (Chine coûtchantrece) poy e Kazaxhistan (1835 km) eyet el Rûsseye (Sibereye, 2010 km) po s' aler egoler...

Walonreye. Sol tins del prumire guere daegnrece, i s' bate do costé d' Lidje, poy a Anvers eyet so l' Izer; il est acsû eyet viersé (fén 1914) a l' Oditorat...

pa Eric Stonestreet. Cam a crexhou al cinse ene sawou dins l' Missouri. Poy il a stî cloune di s' mestî. Po fini, il a rescontré Mitchî, et s' mete e...

c' est lu ki fourit prezidint do scretariat permanint, disk' e 1918; et poy co e 1929. C' est lu ki va bouter al tcherete po k' les pårtis socialisses...

bresses, li «ri des Fagnes» eyet l' «ri d' Djerene». L' aiwe eva viè Bijhe, poy prinde viè l' Levant po passer etur Froedfontinne et Onai (dilé Rvogne),...

totafwait ki spite e l’ air, c' est eto ene miete saetchî pås aburtales. Poy, c' est todi l’ minme siplaca : èn ome k’ est l’ mwaisse, et s' vat i rscheure...

comint l' Mareye meta Djezus å monde e li ståve si l' coukî èn ene creche, et poy comint ki les bierdjîs fourit avou les berbis sol paxhis å mitan del nute...

l' covint a divnou, ki l' a rtrové. Lacobén po nozôtes, les lijheu(se)s, poy k' on va viker, djoû après djoû, avou ç' viye djin la, ses rafiyas, ses dotances...

rîlêyes, ele n' arive nén a s' afwaitî avou s'-t ancyin ome s' awè disvoircî, poy rimaryî avou ene djonne comere. Adon, elle est l' prumire inmeye da Gloriya...

ponre, ashir,... end a eto tot plin ki sont pår les minmes tot avå. et poy on balzinaedje -î/-er po on grand hopea d' viebes (mins ki s' codjowèt del...

floriconte. Cropecinde, c' esteut ene pitite båshele ki n' aveut ni fré ni sours, poy ki s' mame a morou k' elle esteut co el faxhete. Cwand ele divna djonne feye...

les zebes, evnd. Li proye est aprotcheye disk' a ene dijhinne di metes, poy tchesseye al coûsse, ki deure moens d' ene munute. Si l' guepard n' arive...

eståcion Dårmè. Låvå, ele erprindeut li voye vicinåle disk' a Trejhniye, poy seulmint disk' å Rou, a pårti del mitan di l' anêye 1985. Li lene 80 passéve...

C'estot coume in çairf, oh vraiment ! c'vatch'-là. (Elle ere grande et maigue, poy coleur di setche yebe / L' ouy vif ey årdant, gueuye fene come on betch /...

ont touwé bråmint dpus d' taessons k' di rnåds, pask' el taesson î esteut (poy k' i n' rexhe ki del nute). Mins, dispu 1990, gn è ra bråmint des taessons...

owe}) (C=våy avou våy => val pa dvant -nut/-nuxhe) poleur (A=p(o)l, B=pou, C=poy; pr.s.: pou-{,s,t}; pårt.er.: p(o)l-{ou,owe}) (atincion, li "y" del fôme...

aspalaedje di l' ancyinne redjon «Pwetou-Xharintes». on «Walon» sins l' saveur, poy ki s' pitit-fi, Tchårlumagne vina-st å monde a Hesta. Les deus djins ont...

accints walons do Levant, mins a dvou esse eployî eto e walon d' Nonne, poy k' on l' ritrouve dins les scrîts da Djôzef Calozet. Il a l' avantaedje d'...

des epronts a l' iranyin, poy å grek (6inme sieke), å turk (a pårti do 11inme sieke), å francès (å tins des Croejhîs, et poy a l' epoke modiene), å latén...

dins les bwès di l' ancyin ptit ban d' Grande Han. Aveut la seur on molén, poy ki l' no d' plaece a dmoré : li Molén d' Fåvnale. Ci lomaedje la est co rlevé...

pere Bush come prezidint, et k' on djheut ki n' aveut nén stî achevêye, poy ki Saddam Housseyn esteut co la. L' aprepiaedje di l' Iran, avou kécfeye...

1830, vont mete li francès naturelmint come lingaedje oficir del Beldjike, poy ki c' esteut e francès k' il avént studyî totes les novelès lwès. Sifwaitmint...

avou ene eterface waibe po fé des cweraedjes, pa Lorint Hendschel e 2001. Poy baguer sol sierveu da Pablo Sarachaga e 2003. I gn a pus d' 37.504 intrêyes...

avou l' fiesse di l' ofrixhaedje . Portant, li moton n' est nén al fiesse, poy k' on l' towe Ordonance do 25 di djanvî 2018, Moniteur do 22 d' fevrî 2018...

a staté disk’ a tant ki l’ ôte nos a screpé pår les tchveas del tiesse. Poy i nos a metou a djin avou les ôtes sicolîs et nos acsegnî, d’ après çou k’ on-z...

minti  ! Dj' end a rî a schirer m' vinte: insi l' vî sôdård setch come on poy di scoreye si vneut catchî dins ene cåve po scrire. Eyet po scrire cwè? Des...

Notru-Dame des Brouwires, a Tchinnêye. I cwita Lidje po les Bas-Payis, Dordrecht, poy Amsterdam, wice k' i s' mete come courtî po les martchands walons. I s' va...

rascontra Apollinaria (Pollina) Suslova, ene djonne situdiante d' univiersité, poy Anna Snitkiva, ene sitenografresse di 19 ans, k' il a maryî e 1867. C' est...

diviè les anêyes 2000. Li prumire tchanson di s' plake, est otobiyografike, poy k' elle esplike si coraedje po edurer si stroupiaedje. Noer solo (c’ est...

(-ijhaedje) est foirt naturele. Sifwaitmint, li cene avou -åve (-ijhåve) poy ki l' sins, c' est on candjmint d' cogne (adon, li sinse do parint, c' est...

k' el Prûsse li prinda. Napoleyon Bonapåre li raloya å Rweyåme d' Olande, poy al France. A l' epoke, on-z el loma li Dipårtumint di l' Emse-Coûtchantrece...

fwait k' l' alfabet latén, k' a stî copyî do fenicyin, a pierdou les espåces poy les rprinde des siekes pus tård. So les copiutreces i gn a sacwantès sôres...

biestreyes eshonne. I soçnêye bråmint avou Dilane, ki c' est l' galant (poy l' ome) di s' feye, mins ça n' ahåye nén s' feme Claire. Mins s' meyeu soçon...

qetlou-ni), c' est «i n' m' ont nén touwé»; les Morisses n' ont nén stî touwés, poy k' il estént loukîs come des noveas crustins (batijhîs d' foice). ما حيّوني...

cours di neyerlandès et d' almand, å Royå Atenêye di Tcheslet (1938-1940), poy å ci di Tchinnêye disk' e 1968. Di 1961 a 1965 i va eto dner des cours di...

camaeråde avou les recsisses. Portant, i cwita l' mouvmint divant l' guere, poy k' i n' est nén rprins come dins l' diccionaire des cis «åyant fwait avou...

åtchetes i gn a les bodjes sorlon l' atuze des troes bodjes, ou rén si disrîlé poy, li limero corespondant dins les modeles da Gilliard, avou l' viebe eployî...

seur ki les troufleus et troufelresses estént e l' ovraedje e 16inme sieke poy ki i dvént rinde li déme al Principåté di Ståvleu-Måmdey (papîscrît di 1584)...

d’ on doyén, sins vormint vey li båshele trop voltî, et s’ fé diyåcrer. Poy k’ il a yeu bråmint des rujhes avou s’ bea-pere k’ el zingléve, i s’ a plindou...

sourdént les aiwes di: Rancene (Ransina, e 770) ki court sol hamtea d' Mont, poy a Djimbe po rdjonde l' Almaxhe. Wimbe ki dschind so Fåmene et s' taper a...

et djaenes est l' transcrijhaedje di l' essegne del Conteye di Bårçulone, poy do Rweyåme d' Aragon. Bråmint des drapeas ou d' essegnes di payis ou d' veyes...

200) po vey li djoû do coronmint do rwè Hepè-Kou (ki ringne co asteure, poy k' i dmeurnut 600 ans sol trône). Mins come il ont-st ebagué del bôme di...

Hinnot ey el Normandeye. I s' djouwéve eto dins l' payis d' Lidje divinltins, poy k' il a lai do motlî tipike: hiêr, adv. : t. du jeu de crosse, au but. Foû...

irson-antilope. Ubén, on irson-linote, et nosse lursete, dabôrd, on lurson-linete (poy k' on n' sait nén si l' biesse a des ploumes u des pwels). Li fåve est a...

li strudjon d' Urope . (fr) Papî so les pexhons voyaedjeus e Mouze, 2011 Poy ki l' mot walon est cité dins C8. https://collegedesproducteurs...

Walonreye. li mot « cou » n' est nén si måhonteus so Lidje k' ôte pårt, poy ki des ratourneures come "mamé vî cou" sont amiståves. li mot « gueuye »...

les Aldjeryins — k' i gn aveut bråmint d' zels dins l' årmêye francesse, poy ki c' esteut on dpårtumint del France — fijhît des nouzomes metingues di...

purade, li mwaisse fitchî, poy ki c’ est des fimes d’ imådjes prodûts éndjolicmint. Gn a èn ôte mot « walon » (« walon » poy k' il a stî eployî dins on...

a yeu on tayon a Lavervå, mins k' elle a-st ebagué divins les Flaminds, poy evoye a Lidje, et did la, ravoye a Lavervå. Ittëkë, k' est flaminde do costé...

Coufi-Coufou preye li vî bribeu di s' vini mete al coete dins s' tonea. - Bén, poy ki vos m' aveut metou al coete, dit-st i l' Bon Diu (paski c' esteut lu)...

Dirî est, metou dvant voyale, on n' eploye nén li lete di beloyance -st,poy ki l' mot a ddja ces deus letes la a s' coron. Il est evoye si lét /i.lɛ...

=> laçeau => lacea, Djan d' Laecea. I n’ a don rén a vey avou l’ laecea. Poy les pôves n’ avént pont d’ anea d’ ôr u d’ årdjint come les ritches, mins...

l' acuzatif, ey å datif, ey å djenitif. Mins ci n' est k' a mitan vraiy, poy ki l' sudjet metou padrî l' viebe est a l' atelêye cogne, dabôrd ki c' est...

d' decimbe et raminé a Kinchassa; i va adon esse torturé on moes å long, poy evoyî å Catanga. Låvå i va esse fuziyî avou deus d' ses minisses, Maurice...

nén bén wice ki li spoûle si passe, mins c' est dandjreus on ptit bork, poy k' on cåze d' ene måjhon å voyaedje, et d' aler fé ses comissions al veye...

Mins nerén, l' ETA militaire (ki serè rlomé, dispu don, tot biesmint "ETA", poy ki l' ETA politico-militåre n' egzistêye pus) loucrè come des trayixheus...

maltès s’ sicrît avou l’ alfabet latén et sacwantès flaflotes: ċ po tch, poy ġ po dj, adon ħ po h shoflé, eyet po fini ż ≠ z po dispårti z et dz. Li seu...

abé Dovevî (1844) va rmete ene fele paltêye ås 64 vers del mwaisse modêye, poy ki s' fåve divént pår ene fåvirete di 268 vers. Loucans ddja li cminçmint...

di Batista, eyet est acsû pa ene bale. E 1956 il est aresté et boreaté, poy i rva åzès Estats-Unis, et, did la, å Mecsike. Tot d' shûte après, i rdjond...

polifoneye), il a fwait on voyaedje diplomatike manké amon les inglès a Londe poy rivni viker deus ans a Anvers divant d' trover po d' bon ene plaece come...

waeraxhe ; pwis, ene å Mecsike, Nuevo Paraíso, al frontire avou les Uyessês, eyet poy al Nonne di West Elizabeth, ene redjon ewou çk' i l' Far West grevisse. Tot...

cisse manoye la come li manoye etrindjire li pus cnoxhowe e 19inme sieke, poy ki c' esteut l' cene do redjime holandès. On î djåze eto del vizite di Pire...

dins l' politike venezwelyinne ki nolu n' ricnoxheut si responsåvisté. Et poy, i djha eto ki les såmes k' il avént, i n' avént nén polou î ariver, « pol...

k’ esteut so ene tcherete, ki s’ maladeye esteut purade dins s’ tiesse, poy k’ i ricmince a roter djusse après aveur sitî segnî d’ on rbouteu. Li deujhinme...

cop") del famile. Pa des côps, ele dit k' elle a cwate-z efants (nén troes), poy ki s'-t ome fwait come les efants, ey ele si sint l' divwer di l' «aclever»...

p'luche, dj' a p'lu); e rfondou c' est (A=p(o)l-, B=pou- (pô- pa dvant "r"), C=poy- (pol- pa dvan "n"); dji pou, nos plans, i polnut, dji pôrè, ki dj' poye...

Dabôrd, n' a pupont d' traece di scrijhaedje del paskeye pa des istoryins (poy ki li rwè n' vout nén). Ont i ndalé cwand minme, ou s' ont i disrashonné ...

fijha des plans po-z aler å Pole Nôr. Mins cwand il oya e 1909 ki Cook et poy Robert Peary rclamént î esse arivés, i candja ses plans; ça sreut l' Pole...

vudî e 1991. On n' sint nén co tant ki c' est on redjårbaedje do francès poy ki li scrijheu dit tofer k' i pinséve dedja e walon cwand i scrijheut e francès...

pretcheu(se) : orateur, -trice programe : logiciel pupe : plomb de tir de foire pwel, poy (a on --- près) : avec la précision de l'épaisseur d'un cheveux rabocter :...

"Sinte" rivnèt å payis et si rsetler a Viyé. Ké Viyé ? C' est consecant, poy ki tot l' restant do live si passe drola ? Ebén, li pôve sicrijheu l' a rovyî...

(on canari). Li codjowant infinitif sieve, avou, a-z enairi les fråzes, poy k' il espaitche li shuvaedje del minme cawete di codjowaedje. So s' coxhe...

avént stî racourtis al guiyotene). Mins i n' avént cåzumint rén a dire, poy ki l' kimandmint del flote francispagnole esteut francès. Li mwaisse amirå...

çou ki vos avoz, dinez ça ås pôvès djins et vos åroz on trezôr e cir. Et poy, vinoz et s' mi shure!” Å cminçmint, li Stiene a viké come èn ermite dins...

passant pa l' Itåleye. Et l' Walonreye, i s' djouwéve surmint e 18inme sieke, poy k' il est ddja cité dins l' Motî Villers (1793), avou pår li viebe «picter»...

djusse padrî. Epwis, todi sorlon les ploncaedjes, c' esteut Les Egadjîs, poy el PBB. Al fén, on-z ertrouvéve l' Ecolo eyet DeFI. Å livea des distriks...

aprepyî Spå. Adon, passer pa Nameur, la k' i n' aveut nole rujhe politike, poy k' il aveut ddja vizité les Bas Payis otrichyins tot alant d' Misterdam a...

eto del trompete eyet del guitåre. Coloneye des espagnols disk' e 1899, poy divnant coloneye des Estats Unis, Porto Rico n' ourit ses prumîs vôtaedjes...