Linga

Linga

Linga

Linga
Halamang linga
Pag-uuring siyentipiko edit
Kaharian: Plantae
Klado: Tracheophytes
Klado: Angiosperms
Klado: Eudicots
Klado: Asterids
Orden: Lamiales
Pamilya: Pedaliaceae
Henero: Sesamum
Espesye:
S. indicum
Pangalang dalawahan
Sesamum indicum

Ang linga (Sesamum indicum) ay isang uri ng halaman sa saring Sesamum. Marami itong ligaw na kamag-anak sa Aprika, at may mas maliit na bilang din sa Indiya.[1] Naturalisado ito sa maraming tropikal na rehiyon sa buong mundo at itinatanim para sa mga nakakaing buto nito na lumalaki sa loob ng mga bayna ng halaman. Noong 2018, 6 milyong tonelada ang naiprodyus ng mundo, at pinakamarami ang naiprodyus ng Sudan, Myanmar, at Indiya.[2]

Isa sa mga pinakaunang pananim na pinagkukunan ng langis ang buto ng linga, dinomestika higit sa 3,000 taon ang nakalipas. Maraming iba pang espesye ang Sesamum, karamihan ay ligaw at katutubo sa subsaharyanong Aprika.[1] Nagmula sa Indiya ang S. indicum, o ang uri na nililinang.[3][1] Nananatiling buhay ito sa tagtuyot, tumutubo kung saan nabibigo ang ibang pananim.[4][5] May isa sa mga pinakamaraming nilalamang langis ang linga sa mga binhi. Malinamnam at malanuwes ang lasa nito, at isa itong karaniwang sangkap sa mga iba't ibang lutuin sa mundo.[6][7] Tulad ng mga ibang pagkain, nakakaalerhiya ito sa ilang tao, at isa ito sa siyam na pinakakaraniwang alerheno na binalangkas ng Food and Drug Administration (FDA).[8][9]

Mga sanggunian

  1. ↑ 1.0 1.1 1.2 Bedigian, Dorothea (2015-01-02). "Systematics and evolution in Sesamum L. (Pedaliaceae), part 1: Evidence regarding the origin of sesame and its closest relatives". Webbia. 70 (1). University of Florence: 1–42. Bibcode:2015Webbi..70....1B. doi:10.1080/00837792.2014.968457. ISSN 0083-7792. S2CID 85002894.
  2. ↑ "Sesame seed production in 2018, Crops/World Regions/Production Quantity from pick lists" [Produksiyon ng buto ng linga noong 2018, Mga Pananim/Mga Rehiyon sa Mundo/Dami ng Produksyon mula sa mga listahan ng pinili] (sa wikang Ingles). UN Food and Agriculture Organization Corporate Statistical Database (FAOSTAT). 2020. Nakuha noong 15 November 2020.
  3. ↑ T. Ogasawara; K. Chiba; M. Tada (1988). "Sesamum indicum L. (Sesame): In Vitro Culture, and the Production of Naphthoquinone and Other Secondary Metabolites". Mula sa Y. P. S. Bajaj (pat.). Medicinal and Aromatic Plants X [Mga Halamang Gamot at Aromatiko X] (sa wikang Ingles). Springer. ISBN 978-3-540-62727-2.
  4. ↑ Raghav Ram; David Catlin; Juan Romero & Craig Cowley (1990). "Sesame: New Approaches for Crop Improvement" [Linga: Mga Bagong Diskarte para sa Pagpapabuti ng Pananim] (sa wikang Ingles). Purdue University.
  5. ↑ D. Ray Langham. "Phenology of Sesame" [Penelohiya ng Linga] (PDF) (sa wikang Ingles). American Sesame Growers Association. Inarkibo mula sa orihinal (PDF) noong 2011-06-28.
  6. ↑ Ray Hansen; Diane Huntrods (August 2011) [2005]. "Sesame profile" [Perpil ng linga] (sa wikang Ingles). Agricultural Marketing Resource Center. Inarkibo mula sa orihinal noong 2016-01-21.
  7. ↑ E.S. Oplinger; D.H. Putnam; atbp. "Sesame" [Linga] (sa wikang Ingles). Purdue University.
  8. ↑ Adatia, A; Clarke, AE; Yanishevsky, Y; Ben-Shoshan, M (2017). "Sesame allergy: current perspectives (Review)" [Alerhiya sa linga: mga kasalukuyang pananaw (Pagsusuri)]. Journal of Asthma and Allergy (sa wikang Ingles). 10: 141–151. doi:10.2147/JAA.S113612. ISSN 1178-6965. PMC 5414576. PMID 28490893.
  9. ↑ "Food Allergy Safety, Treatment, Education, and Research Act of 2021 or the FASTER Act of 2021". Congress.gov (sa wikang Ingles). 4 Abril 2021. Nakuha noong 5 Marso 2022.

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.