Maria Gaetana Agnesi (Shqiptim italian: [maˈriːaɡaeˈtaːnaaɲˈɲeːzi,-eːsi;-ɛːzi];[1] 16 maj 1718 – 9 janar 1799) ishte një matematikane, filozofe, teologe, dhe humaniste italiane. Ajo ishte gruaja e parë që shkruajti një dorëshkrim për matematikën dhe, gruaja e parë, e emëruar si një profesore e matematikës në një universitet.[2]
Ajo përmendet për shkrimin e librit të parë mbi diferencialet dhe integralet dhe ishte anëtare e fakultetit në Universitetin e Bolonjës, edhe pse ajo kurrë nuk ka shërbyer atje.
Ajo ia kushtoj katër dekadat e fundit të jetës së saj për të studiuar teologjinë (sidomos patristikën) dhe për punën bamirëse si dhe për t'i shërbyer të varfërve.
Kjo do të shërbente për të ndihmuar të sëmurët duke i lejuar ata që të përdornin shtëpinë e saj, të cilën, ajo e kishte kthyer në një spital.[3] Ajo ishte një katolike e devotshme dhe shkroi gjerësisht mbi martesën midis ndjekjes intelektuale dhe soditjes mistike, më së shumti në esenë e saj "Il cielo mistico" (Qielli mistik).
Ajo e konsideronte reflektimin racional mbi Zotin si një plotësim për lutjen dhe meditimin mbi jetën, vdekjen dhe ringjalljen e Jezu Krishtit.[4]
Maria Tereza Agnesi Pinottini , klavikembaliste dhe kompozitore, ishte motra e saj.
Në kulturën popullore
Në vitin 1996, një asteroid, 16765 Agnesi, u emërua sipas Agnesit. Ka edhe një krater në Venera, i emërtuar sipas saj.[5] Ekziston edhe një kurbë matematikore e quajtur Witch of Agnesi.
Në vitin 2017, Familja Coppola prodhoi një raki të quajtur Agnesi.[6]
Larson, Ron; Hostetler, Robert P.; and Edwards, Bruce H. (2003). Calculus of a Single Variable: Early Transcendental Functions (3rd edition). Houghton Mifflin Company. ISBN0-618-22307-X0-618-22307-X.
D. J. Struik, editor, A source book in mathematics, 1200–1800 (Princeton University Press, Princeton, New Jersey, 1986), pp. 178–180. ISBN0-691-08404-10-691-08404-1, ISBN0-691-02397-20-691-02397-2 (pbk).
^Canepari, L. (1999, 2009) Dizionario di pronuncia italianaArkivuar 15 maj 2013 tek Wayback Machine Error in webarchive template: Check |url= value. Empty.. Bologna, Zanichelli.