Siarczan niklu(II)
Siarczan niklu(II)
|
|
bezwodny
|
sześciowodny
|
|
|
Ogólne informacje
|
Wzór sumaryczny
|
NiSO4
|
Masa molowa
|
154,76 g/mol
|
Wygląd
|
bezwodny: żółty lub żółtozielony[1][2] sześciowodny: niebieski (α) lub szmaragdowozielony (β)[1][2] siedmiowodny: zielony[1][2]
|
Minerały
|
morenozyt
|
Identyfikacja
|
Numer CAS
|
7786-81-4 (bezwodny) 14168-76-4 (jednowodny) 10101-97-0 (sześciowodny) 10101-98-1 (siedmiowodny)
|
PubChem
|
24586
|
DrugBank
|
DB14180
|
SMILES
|
[O-]S(=O)(=O)[O-].[Ni+2]
|
|
InChI
|
InChI=1S/Ni.H2O4S/c;1-5(2,3)4/h;(H2,1,2,3,4)/q+2;/p-2
|
InChIKey
|
LGQLOGILCSXPEA-UHFFFAOYSA-L
|
|
|
|
Niebezpieczeństwa
|
Karta charakterystyki: dane zewnętrzne firmy Sigma-Aldrich [dostęp 2011-11-11]
|
|
Globalnie zharmonizowany system klasyfikacji i oznakowania chemikaliów
|
Na podstawie Rozporządzenia CLP, zał. VI[4]
|
|
|
Zwroty H
|
H302, H315, H317, H332, H334, H341, H350i, H360D, H372, H410
|
Zwroty P
|
P201, P261, P273, P280, P308+P313, P501[5]
|
|
Europejskie oznakowanie substancji
|
oznakowanie ma znaczenie wyłącznie historyczne
|
Na podstawie Rozporządzenia CLP, zał. VI[4]
|
|
|
Toksyczny (T)
|
Groźny dla środowiska (N)
|
|
|
Zwroty R
|
R20/22, R38, R42/43, R48/23, R49, R50/53, R61, R68
|
Zwroty S
|
S45, S53, S60, S61
|
|
NFPA 704
|
Na podstawie podanego źródła[6]
|
|
|
|
Temperatura zapłonu
|
niepalny
|
Numer RTECS
|
QR9350000
|
Dawka śmiertelna
|
LD50 264 mg/kg (szczur, doustnie)[3]
|
|
Podobne związki
|
Inne kationy
|
CoSO4, CuSO4
|
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
|
|
Siarczan niklu(II), NiSO4 – nieorganiczny związek chemiczny, sól niklowa kwasu siarkowego. Jego forma siedmiowodna występuje naturalnie jako minerał morenozyt.
Właściwości
Bezwodny siarczan niklu występuje jako żółte regularne kryształy łatwo rozpuszczalne w wodzie. Heksahydrat występuje w dwóch formach – niebieskiej tetragonalnej α, która powyżej 53,3 °C przechodzi w zieloną jednoskośną formę β izomorficzną z sześciowodnym siarczanem magnezu. Współczynnik załamania wynosi 1,511. Heptahydrat tworzy zielone romboedryczne kryształy o współczynniku załamania 1,467. Formy uwodnione tracą całą wodę krystalizacyjną pod wpływem ogrzewania ponad 100 °C. Dobrze rozpuszczają się w wodzie i alkoholu[2].
W temperaturze 848 °C bezwodny siarczan niklu rozkłada się do tlenku niklu i tritlenku siarki[2]:
- NiSO4 → NiO + SO3
Otrzymywanie
Wielkoskalowo, siarczan niklu produkowany jest w wyniku reakcji przeprowadzanej w fazie gazowej pomiędzy tetrakarbonylkiem niklu, dwutlenkiem siarki i tlenem w temperaturze 100 °C[2]:
- Ni(CO)4 + SO2 + O2 → NiSO4 + 4CO
Siarczan niklu otrzymuje się także poprzez reakcję niklu, tlenku niklu lub węglanu niklu z kwasem siarkowym:
- Ni + H2SO4 → NiSO4 + H2↑
- NiO + H2SO4 → NiSO4 + H2O
- NiCO3 + H2SO4 → NiSO4 + CO2 + H2O
Dodanie do powstałego roztworu rozcieńczonego węglanu baru umożliwia usunięcie zanieczyszczeń[2].
Zastosowanie
Siarczan niklu stosuje się głównie jako elektrolit do niklowania i w rafinacji elektrolitycznej. Jest także używany jako zaprawa farbiarska oraz do czernienia cynku i mosiądzu[2].
Otrzymuje się z niego szereg innych związków niklu. W roztworach wodnych powstają nierozpuszczalne sole niklu, np.
- 3Ni2+ + 2PO3−4 → Ni3(PO4)2
- Ni2+ + 2CN−
→ Ni(CN)2
W reakcjach siarczanu niklu z siarczanem amonu lub siarczanami metali alkalicznych powstają sole podwójne będące izomorficzne z odpowiednimi solami m.in. żelaza, kobaltu, magnezu i cynku[2].
Przypisy
- ↑ a b c d e f g h David R.D.R. Lide David R.D.R. (red.), CRC Handbook of Chemistry and Physics, wyd. 90, Boca Raton: CRC Press, 2009, s. 4-78, ISBN 978-1-4200-9084-0 (ang.).
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o p q Pradyot Patnaik: Handbook of Inorganic Chemicals. McGraw-Hill, 2003, s. 621–622. ISBN 0-07-049439-8.
- ↑ a b c d e f Nickel sulfate, [w:] GESTIS-Stoffdatenbank [online], Institut für Arbeitsschutz der Deutschen Gesetzlichen Unfallversicherung, ZVG: 3890 [dostęp 2011-11-11] (niem. • ang.).
- ↑ a b Siarczan niklu(II), [w:] Classification and Labelling Inventory, Europejska Agencja Chemikaliów [dostęp 2015-04-07] (ang.).
- ↑ Siarczan niklu(II) (nr 656895) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck) na obszar Polski. [dostęp 2011-11-11]. (przeczytaj, jeśli nie wyświetla się prawidłowa wersja karty charakterystyki)
- ↑ Siarczan niklu(II) (nr 656895) (ang.) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck) na obszar Stanów Zjednoczonych. [dostęp 2011-11-11]. (przeczytaj, jeśli nie wyświetla się prawidłowa wersja karty charakterystyki)
|
|