Kolej dziecięca w Jekaterynburgu (ros.Свердловская детская железная дорога, trb. Swierdłowskaja dietskaja żeleznaja doroga[a]; właśc. Свердловская детская железная дорога имени Николая Алексеевича Островского, Swierdłowskaja dietskaja żeleznaja doroga imieni Nikołaja Aleksiejewicza Ostrowskogo) – linia kolei dziecięcej działająca od 1960 roku w rosyjskimJekaterynburgu.
Historia
Pierwsze plany budowy kolei dziecięcej w Jekaterynburgu (ówcześnie Swierdłowsk) pojawiły się w latach 30. XX wieku. Pod koniec lat 50. projekt zyskał aprobatę władz. Latem roku 1958 gotowy był już projekt przebiegu linii, jesienią rozpoczęła się jej budowa. Linię uroczyście otwarto 9 lipca 1960 roku. Kolej obsługiwała dostarczona z Kaługi lokomotywa spalinowa TU2, do której przyłączano wagony osobowe produkcji Pafawagu[1][2].
Linię wybudowano jako odcinek z pętlą na jednym z końców, z dwiema stacjami i dwoma przystankami. Na głównej stacji kolei zbudowano niewielką zajezdnię dla lokomotyw. Na wszystkich przystankach wybudowano wysokie perony. Na trasie umiejscowiono jeden wiadukt (przebiegający nad chodnikiem) oraz (w innym miejscu) – kładkę dla pieszych ponad torami[1].
Przebudowy
Na początku XXI wieku zadecydowano o przebudowie jednej z ulic przebiegającej wzdłuż granicy parku, co spowodowało konieczność przeniesienia głównej stacji kolei w głąb tego terenu. Zakładano budowę 4,5 kilometra nowych torów, siedmiu przystanków, kilku mostów, obszernej, trzypiętrowej zajezdni i nowoczesnego dworca[1]. W 2010 roku wyremontowano infrastrukturę kolei oraz położono nowy tor na żelbetowych podkładach. Zamieniono wtedy również ze sobą nazwami stacje Пионерская (Pionierskaja) i Юбилейная (Jubilejnaja). W 2016 roku otwarto nowy, czterokondygnacyjny budynek dworca z pomieszczeniami o charakterze szkoleniowym oraz kulturalnym; rok później kolej wzbogaciła się o dwupiętrową zajezdnię[2].
Tabor
Parowóz w Jekaterynburgu
Wkrótce po otwarciu do taboru obsługującego linię dołączyła jeszcze jedna lokomotywa TU2, a w roku 2000 – trzecia lokomotywa z tej serii. W 2008 roku kolej otrzymała nowszą lokomotywę, TU7A, uruchomioną po raz pierwszy w roku 2010[2]; w lipcu roku 2012 natomiast dostarczono tam lokomotywę TU10[1]. Od 2014 roku w weekendy i święta na linię wyjeżdża parowóz[2].
Oprócz ośmiu wagonów Pafawagu funkcjonujących tu od 1960 roku, wraz z dostawą lokomotywy TU7 (rok 2008) dostarczono też trzy wagony osobowe wyprodukowane w Kambarskich zakładach mechanicznych[1]. W roku 2013 dostarczono kolejne trzy wagony, a następne w latach 2017–2018[2].
Edukacja
Do 2014 roku[2] na kolei w pięciu zmianach szkolili się uczniowie z pięciu różnych części miasta. Poza sezonem letnim szkolenie teoretyczne odbywało się w pięciu różnych salach dydaktycznych w mieście[1]. Później rozbudowa kolei umożliwiła organizację kolejnych zmian[2].
Przy kolei funkcjonuje także ośrodek edukacyjny „Кванториум” („Kwantorium”), mający na celu rozwój umiejętności poznawczych i inżynieryjnych uczniów[3].
Turystyka
W sezonie 2020 pociągi kursowały w piątki, soboty i niedziele, kilkukrotnie w godzinach 11:00–18:30[4]. Oprócz zwykłych przejazdów koleją, oferowano również inne usługi, np. wynajem całego wagonu[5], przejazdy drezyną ręczną[6] czy organizację imprez[7].
Dla turystów otwarte jest także muzeum kolei wąskotorowych, z ponad 60 eksponatami. Można zobaczyć tam między innymi lokomotywy parowe i spalinowe, sprzęt do prac torowych czy wagony – towarowe i osobowe[8].
Widok lotniczy Jekaterynburga z koleją dziecięcą na pierwszym planie. W prawo (z perspektywy patrzącego) linia kolejowa biegnie w głąb parku, w lewo – do stacji Центральная (Centralnaja). Budynek z czerwonym dachem przy lewej krawędzi zdjęcia to muzeum. Widoczna jest też ekspozycja taboru – lokomotywy i wagony na torach na placu z czerwoną nawierzchnią, w centralnej części zdjęcia. Różowy budynek z prawej strony fotografii (ze stojącymi przed nim wagonami) to zajezdnia.
Uwagi
↑Także Малая Свердловская железная дорога (Małaja Swierdłowskaja żeleznaja doroga). Obie nazwy pochodzą od dawnej nazwy Jekaterynburga – Свердловск (Swierdłowsk).