Pierwsze autobusy (Ford) pojawiły się w Toruniu 16 listopada 1924 roku i jeździły ze Starówki na dworzec PKPToruń Główny. Rok później autobusy dojeżdżały do Podgórza i Jakubskiego Przedmieścia[2], jednak w 1925 roku zlikwidowano komunikację autobusową, gdyż była deficytowa. Reaktywowano ją podczas okupacji niemieckiej w 1940 roku, obsługując połączenie dworca głównego z centrum miasta siłami 20 autobusów Graf Stift (pod koniec wojny przerobiono je na korzystanie z gazu drzewnego i świetlnego)[3].
Lata 1945–1989
Po zakończeniu działań wojennych w Toruniu, komunikacja autobusowa nie działała wskutek zniszczeń lub ewakuacji taboru i reaktywowano ją w lutym 1946 roku, na tej samej trasie co za okupacji i niemieckimi maszynami. Pierwszy nowy autobus sprowadzono w 1952 roku, a na szerszą skalę zaczęto wymieniać tabor od 1955 roku na autobusy Star-52[3]. Początkowo znaczenie autobusów w komunikacji miejskiej było znikome, ale pod koniec lat 60. XX w. rola rozbudowanych linii autobusowych zaczęła szybko rosnąc i od 1977 roku przewoziły więcej osób niż tramwaje, co utrzymywało się także w 1985 roku[3]. W 1980 roku MPK posiadało głównie Berliety (32 szt.) i Autosany (38 szt.), podrzędnie także Jelcz R-50 (22 szt.), wszystkie starsze typy były już wycofane; zaś w 1985 roku pozostały wyłącznie Berliety[3].
Od 1989
17 sierpnia 2005 roku nastąpiła realizacja zakupu autobusów niskopodłogowych (kupiono ich 10)[4]. Do 31 stycznia 2009 roku autobusy MZK dojeżdżały do kilku miejscowości gminy Lubicz (linie 23, 24, 25, 35, 37). Od 1 lutego 2009 wygasła umowa między MZK a gminą Lubicz. Obsługę linii podmiejskich (101, 102, 103) przejął Mobilis Sp. z o.o. Oddział Bydgoszcz[5]. Ważną kwestią było zakupienie we wrześniu 2008 roku dwóch niskopodłogowych autobusów przegubowych MAN NG313 Lion’s City G. Ostatni kremowo-czerwony Jelcz 120M numer taborowy #408 został wycofany z ruchu w marcu 2010 a sprzedany do Zęgwirtu na złomowisko w grudniu 2010 roku[6].
Po roku 2010 nastąpił kolejny okres rozwoju komunikacji autobusowej w mieście. Powstały nowe linie, m.in. po otwarciu w 2013 roku mostu drogowego im. Elżbiety Zawackiej[7], a także rozbudowano infrastrukturę – w 2014 roku powstał węzeł przesiadkowy w alei Solidarności, który integruje komunikację autobusową z tramwajową[8]. Od 1 stycznia 2012 roku autobusy MZK rozpoczęły ponownie regularne kursy do gminy Lubicz[9], a od 1 września 2016 roku także do gmin: Zławieś Wielka (Przysiek, Rozgarty) oraz Obrowo (Silno, Dzikowo)[10]. W ramach inwestycji miejskich w tabor MZK, w latach 2010−2016 zakupiono ok. 50. pojazdów różnych marek. Do 2020 roku planuje się objęcie komunikacji autobusowej Systemem Informacji Pasażerskiej[11][12].
W 2018 roku władze miasta, za pośrednictwem MZK Toruń, kupiły 35 nowych autobusów: 21 Solarisów zasilanych olejem napędowym i 14 MAN-ów o napędzie hybrydowym. Był to największy zakup autobusów w jednym roku w całej historii toruńskiego MZK[13].
Statystyka
Liczba dziennych linii autobusowych na przestrzeni lat[14]
↑Gazeta.pl : Error 404Od 1 stycznia 2012 urząd miasta postanowił o przywrócenie linii MZK poza granice miasta. LiniaPoczątkowo Gmina Miasta Toruń zaproponowała Gminie Lubicz uruchomienie trzech linii autobusowych:
nr 23 na trasie pl. św. Katarzyny – Kopanino,
nr 35 na trasie Pl. Teatralny – pl. św. Katarzyny – Sobieskiego – (powrót Chrobrego) – Skłodowskiej-Curie – Rydygiera – Łyskowskiego – Dziewulskiego – Jamontta ( kierunku przeciwnym wjazd na pętlę Rubinkowo II) – Szosa Lubicka – Lubicz Dolny – Lubicz Osiedle,
nr 37 na trasie pl. św. Katarzyny – Sobieskiego – Skłodowskiej-Curie – Olsztyńska – Kolonia Papowska – Rogówko – Gronowo.
Z uwagi na zbyt wysokie koszty związane z funkcjonowaniem trzech linii, wójt Gminy Lubicz zaproponował współpracę z GMT w zakresie ograniczonym do jednej linii komunikacji publicznej na trasie Toruń – Złotoria – Kopanino.
Świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego na terenie Gminy Lubicz będzie finansowane w części przez Gminę Lubicz i w części z wpływów ze sprzedaży biletów- całość stanowić będzie dochód GMT. nr 23 kursować będzie z Torunia do Kopanina (PLAC ŚW. KATARZYNY – Dobrzyńska – Sobieskiego – Dworzec Wschodni – Żółkiewskiego – Szosa Lubicka – Przy Skarpie – Turystyczna – Drwęca – Toruńska – Lipowa – Złotoria – KOPANINO) oraz z Kopanina do Torunia (KOPANINO – Złotoria – Lipowa – Toruńska – Drwęca – Turystyczna – Przy Skarpie – Szosa Lubicka – Żółkiewskiego – Dworzec Wschodni – Chrobrego – Dobrzyńska – PLAC ŚW. KATARZYNY).
↑Adrian Giza. Sześćdziesiąt lat na kursie. „Nowości”, s. 12, 2010-04-21.
↑ArturA.OlewińskiArturA., Nowy most, nowe linie, „nowosci.com.pl” [dostęp 2017-04-28](pol.).