Emendant

Quest articol chì l'è scrivuu in lombard, grafia milanesa.

I emendànt hinn quèj ingràss che miglióren i proprietà fisich del terren e, per mèzz de lor, i proprietà chimich del terren e quèj biològich vegnen influenzàa. Per quèlla resón chì el se considera ‘ma emendànt on materiàl che ‘l giusta ‘na tessidura anormàl o che ‘l ghe daga al terrén ‘na struttura minga compatta o che ‘l ne stabilizza la soa struttura.

I vegnen per esempi consideràa emendànt, quèj materiàj chì, in di situazión specifich:

• materiaj creós, domà in del caso de l’appòrt in di terrén sabbiós (giusten la tessidura);
• sabbia, domà in del caso che la vegna giontada ai terrén creós (giusten la tessidura);
• letàmm o 'n qualsessia materiàl orgànich che ‘l faga andà su el tenór de humus in del terrén (azion che la migliora e la stabilizza la struttura).

I intervent de emendamént de la tessidura gh’hàn besògn de appòrt consistént de materiàl, de l’orden de centèn de tonnellàd per ettaro per ògni decimeter de profondità. Anca sòta l’ipòtesi che 'l materiàl che ’l costa pòch, el càregh econòmich per el traspòrt, la destribuzion e l’incorporazión l’è tal de fa diventà sti intervént chì minga conveniént e, comunque, sostenìbil domà in su di superfici piscinìtt e per di fin partìcolar. On effètt emendànt segondari el succéd per via de la bonifica quand che ‘l terrén el ven mettùu sòtt’acqua e per quèst i se doperen di acqui che gh’hànn denter del material in sospension.

I intervent de emendamént al fin de migliorà e de stabilitzzà la struttura domànden di apòrt de ingrass orgànich pussée piscinìtt, de l’orden di desèn de tonnellàd per ettaro in caso de intervént straordinari o de pòch tonnellàd per ettaro in del caso de intervent periòdich. La disponibilità limitada de emendànt orgànich e i cost de traspòrt e destribuzión minga trascuràbil i fànn de manera che sti intervént chì vegnen fàa domà in di superfici specifich. Ind la pratega ordinaria de l’agricoltura, d’usanza, l’appòrt de letamm al fin de l’emendamént el ven fàa in quèj casi chì:

• ‘me intervent straordinari innanz de l’impiant de on broeu o de ona vigna;
• ‘me intervent periçdic innanz del semineri di coltùr da rineouv in del caso del scambià i coltur;
• ‘me intervent sistemategh in di coltur che fànn catà su tanti danée (coltivazion di fior) in sui terrén minga compàtt.

• Ingrassadura

• Luigi Giardini (1986). Agronomia generale, 3ª edizione. Pàtron, Bologna.
• Giuseppe Tassinari (1976). Manuale dell'agronomo, 5ª edizione. REDA, Roma.