* Οι συμμετοχές και τα γκολ στις προηγούμενες ομάδες υπολογίζονται μόνο για τα εγχώρια πρωταθλήματα.
† Συμμετοχές (Γκολ).
Ο Αντρές Εσκομπάρ (Andrés Escobar Saldarriaga, 13 Μαρτίου1967 – 2 Ιουλίου1994) ήταν διεθνής Κολομβιανόςποδοσφαιριστής ο οποίος αγωνιζόταν στη θέση του αμυντικού. Ο Εσκομπάρ δολοφονήθηκε ύστερα από τη συμμετοχή του στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 1994. Πιστεύεται πως η δολοφονία του υπήρξε εκδίκηση για την απώλεια κερδών από στοιχηματικές δραστηριότητες ισχυρών καρτέλ της χώρας, καθώς θεωρήθηκε υπεύθυνος για τον αποκλεισμό της Κολομβίας από την φάση των "16".[1][2]
Καριέρα
Γεννήθηκε στη Μεδεγίν, από οικογένεια της μεσαίας τάξης.[3] Φοίτησε στο Ινστιτούτο Conrado González, ενώ σε ηλικία 20 ετών έγινε επαγγελματίας ποδοσφαιριστής. Στην σύντομη καριέρα του αγωνίστηκε στις ομάδες της Ατλέτικο Νασιονάλ, με την οποία κατέκτησε το Κόπα Λιμπερταδόρες το 1989, και της ΕλβετικήςΓιανγκ Μπόις Βέρνης.[4] Στα γήπεδα της Κολομβίας ήταν γνωστός με το προσωνύμιο «El Caballero del Fútbol».
Με την Εθνική Κολομβίας
Το 1988 έγινε διεθνής με την Εθνική ομάδα της Κολομβίας. Η πρώτη του συμμετοχή ήταν σε φιλικό αγώνα στις 30 Μαρτίου του 1988, στη νίκη της Κολομβίας εναντίον του Καναδά με 3-0. Η πρώτη του συμμετοχή σε επίσημο αγώνα ήταν στην ισοπαλία με 1-1 εναντίον της Αγγλίας, όπου σημείωσε το γκολ για την ομάδα του. Συμμετείχε στο Κόπα Αμέρικα του 1989, σε ηλικία 22 ετών, στα προκριματικά του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 1990 καθώς και στο ίδιο το Κύπελλο, στο οποίο αγωνίστηκε σε όλα τα παιχνίδια μέχρι και την φάση των 16, όπου η Εθνική Κολομβίας αποκλείστηκε από το Καμερούν. Συμμετείχε επίσης στο Κόπα Αμέρικα του 1991.[1]
Παρά το ότι δεν συμμετείχε στα προκριματικά του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 1994, ο Εσκομπάρ κλήθηκε στην ομάδα που θα συμμετείχε στο ίδιοι το Παγκόσμιο Κύπελλο του 1994. Στις 22 Ιουνίου, κατά τον δεύτερο αγώνα της ομάδας του στην φάση των ομίλων, εναντίον της Εθνικής ομάδας των Ηνωμένων Πολιτειών, ο Εσκομπάρ σημείωσε αυτογκόλ στο 34ο λεπτό της αναμέτρησης, βοηθώντας με αυτόν τον τρόπο στην τελική επικράτηση των ΗΠΑ με 2-1. Καθώς η Κολομβία, η Ελβετία και οι ΗΠΑ ισοβάθμησαν στον όμιλο, στο τέλος της διοργάνωσης, η ήττα αυτή αποδείχθηκε σημαντική για τον τελικό αποκλεισμό της από την φάση των 16.
Δολοφονία
Στις 2 Ιουλίου, έξι ημέρες μετά τον αποκλεισμό της Κολομβίας, ο Εσκομπάρ κάλεσε τους φίλους του στο νυχτερινό κέντρο διασκέδασης «El Indio, στην Μεδεγίν.[2] Όταν αποφάσισαν να αποχωρίσουν, καθώς κατευθυνόταν στον χώρο όπου βρισκόταν σταθμευμένο το αυτοκίνητό του, βρέθηκε μπροστά σε τρεις άνδρες οι οποίοι άρχισαν να τον πυροβολούν. Ο Εσκομπάρ δέχθηκε 6 σφαίρες.[2] Διακομίστηκε στο νοσοκομείο της πόλης αλλά 45 λεπτά αργότερα ανακοινώθηκε ο θάνατός του.[2][5] Στην κηδεία του παρευρέθηκαν περίπου 120.000 άτομα. Ο Εκσομπάρ δολοφονήθηκε ένα μήνα πριν τον προγραμματισμένο γάμο του με τη σύντροφό του, Πάμελα Κασκάρντο.[6]
Την ίδια νύχτα της δολοφονίας, συνελήφθη για την υπόθεση ο Ουμπέρτο Κάστρο Μουνιόθ, ο οποίος ομολόγησε τελικά την ενοχή του την επομένη μέρα.[7] Ο Μουνιόθ εργαζόταν για λογαριασμό διαφόρων καρτέλ της χώρας, ενώ είχε εργαστεί ως οδηγός των αδελφών Πέδρο και Χουάν Γκαλόν, οι οποίοι φέρονταν να έχουν στοιχηματίσει και χάσει σημαντικά ποσά στο Μουντιάλ των ΗΠΑ.[8][9][10] Το 1995 καταδικάστηκε σε 45 χρόνια φυλάκισης, τα οποία το 2001 μειώθηκαν σε 26. Αποφυλακίστηκε τελικά το 2005, έχοντας συμπληρώσει 11 χρόνια φυλάκισης.
Μετά την δολοφονία του γιου του ο πατέρας του Αντρές Εσκομπάρ, ο τραπεζίτης Ντάριο Εσκομπαρ, και η οικογένειά του ίδρυσαν την οργάνωση «Andrés Escobar Project», για μη προνομιούχα παιδιά που επιθυμούν να αγωνιστούν στο ποδόσφαιρο.[11] Το 2002 ο δήμος του Μεδεγίν ύψωσε ένα άγαλμα προς τιμήν του Αντρές Εσκομπάρ. Το 2009 η σειρά αθλητικών ντοκιμαντέρ «30 for 30» του ESPN, για τα 30 χρόνια του σταθμού, παρουσίασε ένα ντοκιμαντέρ με αφορμή τη δολοφονία του Αντρές Εσκομπάρ, με τίτλο «The Two Escobars». Στο ίδιο ντοκιμαντέρ παρουσιάζεται επίσης η εκτέλεση του αρχηγού του Καρτέλ Μεδεγίν, Πάμπλο Εσκομπάρ, καθώς και η σχέση του ποδοσφαίρου στην Κολομβία με τα οργανωμένα καρτέλ.[12][13]