Yr Adduned

Drama lwyfan olaf y dramodydd John Gwilym Jones yw Yr Adduned a gyfansoddwyd ar gais comisiwn ar gyfer Eisteddfod Genedlaethol Cymru Caernarfon 1979. Cyfaddefod

Yr Adduned
Yr Adduned
Enghraifft o:drama lwyfan Gymraeg
Dyddiad cynharaf1979
AwdurJohn Gwilym Jones
CyhoeddwrGwasg Gomer
GwladCymru
IaithCymraeg
Dyddiad cyhoeddi1979
Dynodwyr

Drama lwyfan olaf y dramodydd John Gwilym Jones yw Yr Adduned a gyfansoddwyd ar gais comisiwn ar gyfer Eisteddfod Genedlaethol Cymru Caernarfon 1979. Cyfaddefodd y dramodydd ei fod wedi cyfansoddi'r ddrama "ar ôl rhoi addewid i gyfaill agos a fu farw". [1] Cyflwynir y gyfrol "I gofio am Wil ac i Mary".[1] Ychwanegodd fod y ddrama "yn ymdrin â hyfrydwch cofio am orffennol wedi ei ddelfrydu, ac atgasedd at bresennol y gorfodir dyn i fyw ynddi".[1]

Cymeriadau

  • Ifan I - tua 40 oed
  • Ifan II - fengach
  • Elis Huws - tua 65-70
  • Meri - tua 65-70
  • Ianto - tua 65-70
  • Mr Lloyd - ysgolfeistr 40
  • Bet - 25
  • Cit - 21

Disgrifiad

Digwydd y ddrama rhwng "Ddoe a Heddiw", a chanolir y digwydd o gwmpas y cymeriad "Ifan [1]" sy'n sgwrsio drwy gydol y ddrama gydag "Ifan [2]". Rhyw lun ar lais cydwybod ydi Ifan 2, sy'n perthyn i bob un ohonom. Mae'n cysuro Ifan 1 yn ei unigrwydd ac eto yn ei herio ar brydiau i gyflawni yr hyn mae o eisiau, yn ystod ei fywyd. Mae'r ddau yn ail-ymweld â gorffennol Ifan 1, gan gyfarfod y cymeriadau hŷn "Elis a Meri Huws" ac "Ianto", yn ogystal â "Bet" a "Cit" sy'n fwy ifanc.

"Holl bwynt Yr Adduned", yn ôl y dramodydd, "yw bod dau ohonoch chi, bod rhywbeth y tu mewn i chi yn eich arwain. Dyna'r gwahaniaeth rhwng ysbrydoliaeth allanol ac ysbrydoliaeth fewnol. 'Rwyf fi'n credu, fel yr oedd Wordsworth yn credu, ein bod wedi dod o ryw graidd, ein bod yn crwydro ymhell oddi wrtho a bod holl fudreddi'r byd yn ein difetha ond, pan ydym ar yr eithaf pellaf o'r canol llonydd, daw rhywbeth i'n gyrru'n ôl i'r craidd. Er mwyn trio dweud hynny yr ysgrifennais i Yr Adduned".[2]

Cefndir

Rhoddwyd y Comisiwn gyda chefnogaeth Cyngor Celfyddydau Cymru.[1] Yn y gyfrol Ar Draws ac Ar Hyd, nodir bod sawl atgof yn y ddrama yn seiliedig ar atgofion go iawn, fel hanes "Elis a Meri Huws" yn yr Act gyntaf gafodd eu hysbrydoli gan "Mary Jones a Ianto oedd yn byw drws nesaf i Nain" [ger Llandwrog][2]

Noda hefyd, yn yr un gyfrol, "Unwaith erioed y teimlais fy mod yn cael fy ngwthio i ysgrifennu", a'r ddrama hon oedd yr adeg honno. Roedd y dramodydd wedi addo i'w "gyfaill agos" sef Wil Vaughan Jones, cadeirydd Pwyllgor Drama Eisteddfod Genedlaethol Caernarfon 1979, a fu farw'n fuan wedyn, y byddai'n cyfansoddi drama i'w llwyfannu yn ystod yr Ŵyl. Ond wedi iddo golli ei gyfaill, "aeth y comisiwn yn boen arnaf. Ni fedrwn feddwl am syniad o fath yn y byd ond 'roedd rheidrwydd emosiynol cyfeillgarwch hir arnaf i wneud rhywbeth. Euthum i'm gwely un noson a deffro yn y bore yn gwybod yn union gwrs y ddrama."[2]

Cyfeiriodd hefyd at ei grêd bod "yna ddau ohonom, yr un sy'n ysgrifennu a'r un sy'n dangos y ffordd". Ni chredai fod yna "y fath beth ag ysbrydoliaeth [...] yn ystyr dduwiol y gair - fod syniad yn cysgu yn anymwybod dyn nes i ryw anogaeth ei ddeffro".[2] Ceir yr un syniadaeth a dau actor gwahanol yn portreadu'r dramodydd yn nrama Alan Bennett, The Lady in the Van.

Cynyrchiadau nodedig

Cyflwynwyd y ddrama am y tro cyntaf gan "Gwmni Drama'r Eisteddfod" yn Theatr Seilo, Caernarfon yn ystod wythnos Eisteddfod Genedlaethol Cymru Caernarfon 1979. Cynhyrchydd [cyfarwyddwr] John Gwilym Jones; goruchwyliwr llwyfan Dewi T. Davies; goleuo Tom Vaughan Jones ac Ifan Parry; cerddoriaeth Gareth Mitford Williams; coluro Mrs Iorwerth Jones a Miss Kate Jones; cast:

  • Ifan I - John Roberts
  • Ifan II - Dewi Jones
  • Elis Huws - Alwyn Pleming
  • Meri - Mat Pritchard
  • Ianto - Dafydd Owen
  • Mr Lloyd - Ieuan Jones Parry
  • Bet - Glenys Roberts
  • Cit - Siân Jones.

3 perfformiad yn unig oedd y cynllun gwreiddiol, a hynny yn Theatr Seilo, Caernarfon, ond oherwydd y galw mawr am docynnau, bu'n rhaid ychwanegu perfformiad ychwanegol ar Sadwrn cynta'r Eisteddfod, er mwyn galluogi i "300 o bobl" ychwanegol, i weld y ddrama.[3]

Cyfeiriadau

  1. ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 Jones, John Gwilym (1979). Yr Adduned. Gomer. ISBN 0850885124.
  2. ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 Hywyn, Gwenno. Ar Draws ac ar Hyd.
  3. ↑ "People and Places". North Wales Weekly News. 31 Mai 1979.

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.