Solariwm

Mae solariwm[1] yn uned sy'n cynnwys offer technegol, cabanau neu welyau haul ar gyfer rhoi lliw haul i'r corff, drwy ddisgleirio pelydrau Uwch-Fioled A

Solariwm
Solariwm
Mathtanning Edit this on Wikidata
AchosUwchfioled edit this on wikidata
Dynodwyr
Freebase/M/02n6pg edit this on wikidata
Peiriant lliw haul, gyda'r goleuadau wedi eu diffodd

Mae solariwm[1] yn uned sy'n cynnwys offer technegol, cabanau neu welyau haul ar gyfer rhoi lliw haul i'r corff, drwy ddisgleirio pelydrau Uwch-Fioled A (95%) a phelydrau Uwch-Fioled C (tua 5%) arno. Weithiau cyfeirir at y gwely haul ei hun fel "solariwm". Defnyddir y cyfleusterau hyn oherwydd ffactorau esthetig yn hytrach na ffactorau therapiwtig, er bod arwyddion y gallai'r driniaeth gael dylanwad cadarnhaol mewn perthynas ag anhwylderau hwyliau, fel anhwylder affeithiol tymhorol. Yn ogystal, budd arall o liw haul artiffisial yw cynhyrchu fitamin D.

Er nad yw mynd i'r solariwm yn boblogaidd yng ngwledydd Môr y Canoldir oherwydd ceir digon o olau haul yno, maent yn gynyddol boblogaidd dros y byd, yn ogystal â systemau lliw haul cartref. Fodd bynnag, mae Sefydliad Iechyd y Byd (WHO) yn rhybuddio am y peryglon i'r croen y gall ymbelydredd Uwch-Fioled A artiffisial eu hachosi.[2] O gofio'r cyngor yma, efallai ei fod yn annisgwyl bod unedau solariwm i'w cael mewn canolfannau hamdden. Ceir cyfleusterau solariwm hefyd mewn canolfannau neu siopau harddwch.

Hanes

Lamp heulo, Yr Iseldiroedd, 1930.

Yn 1890, datblygodd y ffisegydd o Ddenmarc, Niels Ryberg Finsen, lamp arc carbon, a gynhyrchodd ymbelydredd uwchfioled a ddefnyddiwyd i drin cyflyrau croen, gan gynnwys lupus vulgaris.[3] Dyfarnwyd Gwobr Nobel mewn Meddygaeth iddo yn 1903 am ei waith.[4]

Hyd at ddiwedd y 19g yn Ewrop a Gogledd America, roedd bod â chroen gwelw yn arwydd o ddosbarth cymdeithasol uwch ymhlith y boblogaeth wen. Yn ystod oes Fictoria, roedd menywod yn gwisgo heulbarel (parasolau), hetiau a menig i amddiffyn eu hunain rhag yr haul. Gyda diwydiannu, daeth y dosbarth gweithiol, a oedd wedi bod yn gysylltiedig â llafur yn yr haul, yn gysylltiedig â ffatrïoedd a thai tywyll. Yna daeth croen gwelw yn gyfystyr ag iechyd gwael a thlodi. Ym 1923, dychwelodd y cynllunydd dillad ffasiwn Ffrengig, Coco Chanel, o wyliau yn Cannes gyda lliw haul ac ymffrostio amdano yn y cylchgrawn ffasiwn, Vogue. Gyda hynny, dywedir, y daeth cael lliw haul yn ffasiynol.[5][6]

Rhybudd canser

Siop Heulo, Stryd y Porth Bach, Aberystwyth

Daeth rhybuddion am niwed gwelyau haul ar iechyd, yn enwedig perygl o ddatblygu canser i'r fei ar ddechrau'r 2000au. Yn 2006 rhybuddiodd y Gymdeithas Feddygol yng Nghymru eu bod yn "bryderus iawn" am y cysylltiad rhwng gwelyau haul a chanser y croen.[7]

Yn 2011 cyhoeddodd Llywodraeth Cymru Reoliadau Deddf Gwelyau Haul (Rheoleiddio) 2010 (Cymru) 2011.[7] Nodwyd bod achosion o ganser y croen ar gynnydd, ac mai prif achos canser y croen oedd amlygu’r croen yn ormodol i belydrau uwchfioled (UV). Esboniwyd y gall hyn ddigwydd yn sgil goleuni naturiol yr haul neu yn sgil pelydrau artiffisial wrth ddefnyddio gwelyau haul a lampau haul. Esboniwyd y gall canser y croen gymryd degawdau i ddatblygu, felly mae’n bosib na ddaw’n amlwg am flynyddoedd ar ôl i’r niwed gael ei achosi.

Ar ddechrau'r 21g cafwyd oddeutu 100,000 o achosion newydd o ganser y croen nad yw’n felanoma yn y Deyrnas Unedig, ac erbyn 2007 roedd dros 84,500 o achosion o’r fath, ond byddai wedi bod modd trin y mwyafrif ohonynt. Melanoma malaen y croen, fodd bynnag, yw’r ffurf mwyaf peryglus o ganser y croen oherwydd y gall ymledu i organau eraill ac mae’n gyfrifol am y rhan fwyaf o farwolaethau yn sgil canser y croen. Yn 2007, yr oedd dros 10,670 o achosion o felanoma malaen yn y Deyrnas Unedig.[8]

Yn ôl y ddeddf nid yw'n gyfreithlon i sefydliad "hurio" gwely haul i berson o dan 18 oed.[7]

Cyfeiriadau

  1. ↑ Solàrium
  2. ↑ Canllaw gwybodaeth WHO ar ddefnyddio gwelyau lliw haul (Saesneg)
  3. ↑ Grzybowski, Andrzej (2012). "From patient to discoverer—Niels Ryberg Finsen (1860–1904)—the founder of phototherapy in dermatology". Science Direct.
  4. ↑ Holick, Michael (2016). "Biological Effects of Sunlight, Ultraviolet Radiation, Visible Light, Infrared Radiation and Vitamin D for Health". Anticancer Research.
  5. ↑ Sophie Wilkinson (19 Chwefror 2012). "A short history of tanning", The Guardian ·
  6. ↑ Denise Winterman (1 Tachwedd 2006). "A tan to die for", BBC News Magazine.
  7. ↑ 7.0 7.1 7.2 "Gwelyau haul: 'Mwy o reoli'". BBC Cymru Fyw. 1 Medi 2006.
  8. ↑ "Rheoliadau Deddf Gwelyau Haul (Rheoleiddio) 2010 (Cymru) 2011" (PDF). Llywodraeth Cymru. 2011. Cyrchwyd 17 Gorffennaf 2026.

Dolenni allanol

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.