Bochdew Syriaidd
Math o fochdew yw'r bochdew Syriaidd neu'r bochdew aur.
| Bochdew Syriaidd | |
|---|---|
| |
| Statws cadwraeth | |
| Dosbarthiad gwyddonol | |
| Teyrnas: | Animalia |
| Ffylwm: | Chordata |
| Is-ffylwm: | Vertebrata |
| Dosbarth: | |
| Urdd: | Rodentia |
| Is-urdd: | Myomorpha |
| Uwchdeulu: | Muroidea |
| Teulu: | Cricetidae |
| Is-deulu: | Cricetinae |
| Genws: | Mesocricetus |
| Rhywogaeth: | M. auratus |
| Enw deuenwol | |
| Mesocricetus auratus Waterhouse, 1839 | |
Math o fochdew yw'r bochdew Syriaidd neu'r bochdew aur.
Darganfuwyd y bochdew Syriaidd cyntaf yn yr oes fodern ym 1839 yn Syria gan y sŵolegydd George Robert Waterhouse o Brydain. Arddangosir ffwr y sbesimen oedrannus, benywol a ddarganfu Waterhouse yn yr Amgueddfa Brydeinig. Ni rhoddwyd unrhyw sylw i astudiaeth y rhywogaeth am ganrif arall.[1]
Yn hwyr y 1920au darganfuodd yr Athro Israel Aharoni, ysgolhaig Iddewig o Balesteina oedd yn arbenigo mewn hen destunau Hebraeg ac Aramaeg, ddarn mewn un o'r testunau hynafol yr oedd yn astudio a dywed unwaith "yn ardal Chaleb bu fath arbennig o lygoden Syriaidd, a ddyfodwyd i Assyria a gwlad yr Hethiaid", ac oedd yn disgrifio natur ddof y creaduriaid a'r ffordd bu plant yn hen Assyria ac Anatolia yn eu cadw mewn cewyll. Er roedd y testun yn ei wneud yn glir nad llygod arferol oedd y creaduriaid, nid oedd Aharoni yn ymwybodol o unrhyw anifail cyfoes oedd yn bodloni'r disgrifiad. Ym 1930 fe aeth Aharoni i ddinas Aleppo, safle Chaleb, yn Syria i geisio chwilio am yr anifail. Ni ddaeth ar draws unrhyw un oedd yn ymwybodol o anifail o'r fath, ond yn y cefn gwlad fe ddarganfuodd tri ar ddeg o fochdewion coch-frown eu lliw, oedd yn llai o faint nag unrhyw rywogaeth hysbys, mewn tyrchfa ddaear. Am amser credai mae'r rhain oedd yr unig fochdewion Syriaidd oedd ar ôl yn y byd, gan nad oedd ymchwil maes pellach wedi darganfod unrhyw aelodau eraill o'r rhywogaeth yn y gwyllt.[2] Llwyddodd ddwy alldaith ym 1997 a 1999 i ddarganfod tri bochdew Syriaidd ar ddeg, chwe benyw a saith gwryw, ger Aleppo, nid yr un ohonynt mewn tyrchfa oedd ag mwy nag un oedolyn.[3]
Erbyn 1931 roedd gan y bochdewion a ddarganfu Aharoni wyrion, ac roeddent yn bridio ar gyfradd gyflym iawn. O fewn ychydig o flynyddoedd roeddent yn agos at gymryd lle'r mochyn cwta fel anifail ymchwil mewn labordai ac fel anifail anwes yn yr Unol Daleithiau. Cyflwynodd gwyddonwyr Americanaidd y bochdew Syriaidd i wyddonwyr Seisnig yn ystod yr Ail Ryfel Byd, ac ym 1946 fe gyflwynwyd yr anifail i'r Almaen gan filwyr y Cynghreiriaid. O fewn ychydig yn fwy na deng mlynedd roedd dros 10 miliwn o fochdewion Syriaidd yn Ewrop.[2]
Cyfeiriadau
- ↑ (Saesneg) Hamster breeds: The Syrian hamster Archifwyd 2009-02-14 yn y Peiriant Wayback
- ↑ 2.0 2.1 May & Marten, tud. 81
- ↑ Letterman ET AL. 2001. Notes on the current distribution and the ecology of wild golden hamsters (Mesocricetus auratus). Journal of Zoology, 254: 359-365 (Cambridge University Press). Online abstract
Ffynhonnell
- May, John & Marten, Michael. Animal Oddities. 1982, argraffiad 1983.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.